Page 226 - Centrum Dialogu im. Marka Edelmana. Chava Rosenfarb - Ocalali. Opowiadania

CZERWONA PTASZYNA 225

odpadków tworzy zabawki – pomysłowo, jak gdyby z pomocą czarów. Napoci się
przy tym, nastuka młotkiem, napoleruje, natnie, nastruga, napiłuje. Potem maluje
i ozdabia każde nowo narodzone cacko, aż powstaje coś-z-niczego, gotowe zacząć
swoją nową egzystencję w służbie dziecięcej fantazji. Przy tym zajęciu Fajwelowi
prędko przychodzą do głowy pomysły. Sam był niegdyś dziecięcym myślicielem,
bujającym w obłokach. Gdy tylko wśród znajomych pojawia się jakaś okazja do
świętowania, zawsze ma naszykowany do zabrania prezent dla dzieci. Krępuje go
to, że ciężko przychodzi mu rozstanie z każdą najmniejszą zabawką.
Dziś, choć jego ręce i nogi ogarnęło jakieś odrętwienie, Fajwel mimo wszystko
wziął się do rozpalania w kominku. Tak będzie przytulniej, powiedział. Gdy
ogień rozżarzył się, Fajwel z zadowoleniem zatarł ręce i odezwał się do Manii:
– Spójrz tylko, Maniusiu, jak tam w środku pięknie tańczą płomienie.
Mania nie odwróciła się, żeby spojrzeć, jak w kominku tańczą płomienie.
Szkoda jej było uronić choćby minutę z rozmyślań nad dzieckiem w czerwonym
płaszczyku, które bawi się na dworze. Po drugie, nie widzi nic pięknego w ogniu
z kominka. Przeciwnie. Jego widok ją przeraża. Przypomina jej o krematoryjnym
ogniu, który pochłonął jej Ptaszynę. Nie mówi o tym Fajwelowi. Nigdy nie po-
wstrzymuje go przed rozpaleniem ognia w kominku. On kocha to robić. Niech
się ucieszy. Nie żałuje mu tego. Nie był przecież w kacecie i nie był też ojcem
6
Fejgele – nie może więc mieć takich samych skojarzeń jak ona.
Ojciec Fejgele zginął w krematoryjnych płomieniach w wieku dwudziestu
czterech lat. Ona, Miriam, i ojciec Fejgele kochali się młodzieńczą miłością. Ra-
dosna, naiwna i niewinna była ta pierwsza miłość. Kiedy weszli Niemcy, Mania
i jej młody, piękny mąż chcieli się ratować i uciec przed zagrożeniem, zacząć gdzieś
nowe życie i stworzyć stabilny dom dla Fejgele. Uciekli więc na rosyjską granicę,
chcąc przedostać się na drugą stronę w Zarębach Kościelnych i stamtąd wyruszyć
7

6 Potoczne określenie niemieckiego obozu koncentracyjnego z czasów II wojny światowej, pocho-
dzące od wymowy niemieckiego skrótu KZ (Konzentrationslager).
7 Zaręby Kościelne – polska miejscowość nad rzeką Brok, w czasie wojny najpierw zajęli ją Niemcy,
a 24 września 1939 r. – na mocy ustaleń niemiecko-radzieckich – Sowieci, w pobliżu przebiegała
granica niemiecko-radziecka.