„Migowe zabawy” to warsztaty dla dzieci prowadzone przez Olgę Romanowską – edukatorkę, surdopedagożkę i popularyzatorkę polskiego języka migowego. Spotkanie zaprasza dzieci słyszące i g/Głuche do wspólnej zabawy, podczas której różnice w sposobach komunikowania się stają się inspiracją do współpracy i wzajemnego poznawania się. 

Warsztaty odbędą się w przestrzeni wystawy „Elementarz Empatii” w Centrum Dialogu, której tematem jest różnorodność, uważność i wzajemny szacunek. Poprzez ruch, mimikę, gest oraz podstawowe znaki Polskiego Języka Migowego uczestniczki i uczestnicy będą wspólnie wykonywać zadania, brać udział w grach i zabawach integracyjnych oraz odkrywać, że komunikacja może przybierać wiele różnych form. Zajęcia rozwijają empatię, kreatywność i umiejętność współpracy, pokazując, że wspólna zabawa może stać się naturalnym językiem porozumienia ponad barierami słuchu. 

Kto?

Olga Romanowska – surdopedagożka, lektorka i tłumaczka Polskiego Języka Migowego (PJM), edukatorka oraz działaczka na rzecz społeczności g/Głuchych. Od urodzenia jest osobą Głuchą, biegle posługuje się Polskim Językiem Migowym oraz językiem polskim. Od wielu lat pracuje z dziećmi i młodzieżą, łącząc doświadczenie pedagogiczne z działalnością edukacyjną i popularyzatorską. Jest twórczynią projektu „Migowe Zabawy”, promującego naukę PJM poprzez wspólne zabawy, gry i działania edukacyjne.

Kiedy i gdzie?

23 września 2026 (środa)

• 9:00–10:00
• 10:00–11:00

Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi
przestrzeń wystawy „Elementarz Empatii”

Zaplanowano dwa warsztaty dla grup liczących około 30 uczestników.

Wstęp wolny.

Dla kogo?

Warsztaty przeznaczone są dla dzieci z klas I–III szkoły podstawowej – zarówno słyszących, jak i g/Głuchych. To propozycja dla grup szkolnych, które chcą poprzez wspólną zabawę poznać podstawy Polskiego Języka Migowego, rozwijać empatię oraz przekonać się, że różne sposoby komunikowania się mogą być źródłem współpracy, a nie barierą.

Dlaczego warto?

Festiwal Łódź Wielu Kultur przypomina, że różnorodność nie kończy się na odmiennych tradycjach czy językach narodowych. Obejmuje również różne sposoby komunikowania się i doświadczania świata. „Migowe zabawy” pokazują najmłodszym uczestniczkom i uczestnikom, że Polski Język Migowy jest pełnoprawnym językiem, a gest, mimika i ruch mogą budować porozumienie równie skutecznie jak słowa. Dzięki wspólnym zadaniom i zabawom dzieci uczą się otwartości, współpracy i szacunku wobec różnorodności, przekonując się, że empatia najlepiej rozwija się poprzez wspólne doświadczenie.

Dostępność

Warsztaty prowadzone będą z tłumaczeniem PJM ↔ język foniczny, dzięki czemu będą dostępne zarówno dla dzieci g/Głuchych, jak i słyszących. Udział w wydarzeniu jest bezpłatny.

Wydarzenie odbywa się w przestrzeni wystawy Elementarz empatii na 1 piętrze. Budynek Centrum Dialogu jest przystosowany dla osób z niepełnosprawnością ruchową. Posiada szerokie, nieautomatyczne drzwi wejściowe, dostępną toaletę i windę. Sala teatralna znajduje się na parterze, ma podjazd, na widowni są miejsca dla osób na wózkach. Przed budynkiem znajduje się duży parking, z wyznaczonymi miejscami do parkowania dla osób z niepełnosprawnością. Do budynku i audytorium można wejść z psem asystującym i psem przewodnikiem. W budynku znajduje się system nawigacji dźwiękowej ToTuPoint. Wjazd na parking od ulicy Wojska Polskiego. W pobliżu znajdują się przystanki autobusowe i tramwajowe: Wojska Polskiego/Centrum Dialogu, Wojska Polskiego/Sporna.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu dotacyjnego "Różnorodność językowa" Instytutu Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej. Zadanie jest współfinansowane z dotacji Miasta Łodzi. 

Jak wygląda dorastanie pomiędzy dwoma światami – światem ciszy i światem dźwięku? Pokaz francusko-belgijskiego filmu „Rozumiemy się bez słów – Rodzina Bélier” stanie się punktem wyjścia do rozmowy o doświadczeniu osób CODA (Children of Deaf Adults), czyli słyszących dzieci g/Głuchych rodziców. Film opowiada historię szesnastoletniej Pauli, jedynej słyszącej osoby w rodzinie, która od najmłodszych lat pełni rolę tłumaczki i pośredniczki między rodzicami a światem słyszących. Gdy odkrywa swój talent wokalny, staje przed wyborem między własnymi marzeniami a odpowiedzialnością za rodzinę. 

 Po projekcji odbędzie się spotkanie z Aleksandrą Pyrek, osobą CODA, tłumaczką Polskiego Języka Migowego i założycielką marki Pomigam. Rozmowa będzie okazją do poznania codzienności osób g/Głuchych oraz doświadczeń dorastania pomiędzy dwiema kulturami i dwoma językami. Uczestniczki i uczestnicy wezmą również udział w krótkich ćwiczeniach komunikacyjnych oraz poznają podstawowe znaki polskiego języka migowego.

Kto? 

Aleksandra Pyrek – założycielka marki Pomigam, tłumaczka polskiego języka migowego (PJM), edukatorka i trenerka. Absolwentka pedagogiki oraz surdopedagogiki. Jako osoba CODA – słyszące dziecko g/Głuchych rodziców – od najmłodszych lat funkcjonuje na styku dwóch światów: społeczności Głuchych i słyszących. Swoją działalność edukacyjną poświęca budowaniu porozumienia między nimi oraz popularyzowaniu wiedzy o kulturze Głuchych i dostępności komunikacyjnej.

Kiedy i gdzie?

25 września 2026 (piątek)
godz. 11:00

Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi
Audytorium

Czas trwania: około 2–3 godzin.

Wstęp wolny, zapisy dla grup szkół średnich

Dla kogo? 

Wydarzenie skierowane jest przede wszystkim do młodzieży szkolnej (grup zorganizowanych szkół średnich), ale także do wszystkich osób zainteresowanych kulturą Głuchych, edukacją, komunikacją i tematyką dostępności. To propozycja dla tych, którzy chcą lepiej zrozumieć doświadczenie osób CODA oraz dowiedzieć się, jak budować relacje oparte na otwartości, empatii i wzajemnym szacunku.

Dlaczego warto?

 Festiwal Łódź Wielu Kultur pokazuje, że różnorodność dotyczy nie tylko pochodzenia czy tradycji, ale również języków, sposobów komunikowania się i codziennych doświadczeń. Historia przedstawiona w filmie „Rodzina Bélier” oraz spotkanie z Aleksandrą Pyrek pozwalają spojrzeć na świat z perspektywy osób żyjących pomiędzy dwiema kulturami – Głuchych i słyszących. To wyjątkowa okazja, by porozmawiać o roli języka migowego, wyzwaniach związanych z dostępnością oraz o tym, jak budować społeczeństwo bardziej otwarte i włączające. Łącząc kino z osobistym świadectwem i aktywną formą spotkania, wydarzenie zachęca do refleksji nad znaczeniem komunikacji, empatii i wzajemnego zrozumienia.

Dostępność

Spotkanie będzie tłumaczone z języka fonicznego na Polski Język Migowy oraz z PJM na język foniczny, dzięki czemu będzie dostępne zarówno dla osób g/Głuchych, jak i słyszących. Udział w wydarzeniu jest bezpłatny.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu dotacyjnego "Różnorodność językowa" Instytutu Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej. Zadanie jest współfinansowane z dotacji Miasta Łodzi. 

 Spacer historyczny po terenach wokół Centrum Dialogu im. Marka Edelmana to okazja do poznania historii jednego z najważniejszych miejsc pamięci współczesnej Łodzi. Uczestnicy odwiedzą Park Ocalałych i jego najbliższe otoczenie, poznając opowieść o dawnych mieszkańcach miasta – w tym także osobach g/Głuchych – ich codziennym życiu oraz tragicznych wydarzeniach związanych z historią Litzmannstadt Getto. Spacer przybliży również historię powstania Centrum Dialogu oraz jego rolę jako instytucji zajmującej się edukacją historyczną, ochroną pamięci i budowaniem dialogu międzykulturowego. 

 Wyjątkowym elementem wydarzenia będzie perspektywa przewodnika – Głuchego historyka, który od wielu lat popularyzuje historię w polskim języku migowym. Oprowadzanie prowadzone będzie w PJM, umożliwiając uczestnikom doświadczenie historii w naturalnym języku społeczności Głuchych i pokazując, jak ważna jest dostępna edukacja historyczna.

Kto?

 Tomasz Adam Świderski – Głuchy historyk, genealog, archiwista oraz założyciel Instytutu Historii Głuchych „Surdus Historicus”. Od wielu lat zajmuje się badaniem i popularyzacją historii społeczności Głuchych w Polsce, prowadząc wykłady, spacery historyczne i działania edukacyjne w PJM.

Kiedy i gdzie?

27 września 2026 (niedziela)
godz. 15:00 

Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi
oraz Park Ocalałych

Czas trwania: około 60 minut.

Wstęp wolny.

Dla kogo?

 Spacer skierowany jest zarówno do osób g/Głuchych, jak i słyszących oraz słabosłyszących, zainteresowanych historią Łodzi, kulturą pamięci oraz dziejami społeczności żydowskiej i Głuchych. To propozycja dla wszystkich, którzy chcą spojrzeć na znane miejsca z nowej perspektywy i przekonać się, jak dostępność językowa może zmieniać sposób opowiadania historii.

Dlaczego warto?

Spacer „Ślady żydowskie w mieście Łodzi” pokazuje, że wielokulturowe dziedzictwo można odkrywać również poprzez różnorodność sposobów jego opowiadania. Perspektywa Głuchego historyka wnosi do znanych miejsc nowy wymiar, zwracając uwagę zarówno na znaczenie dostępności, jak i na historie grup, które przez lata pozostawały mniej widoczne w oficjalnych narracjach. To wydarzenie zachęca do uważniejszego patrzenia na przestrzeń miasta i do refleksji nad tym, jak pamięć może być budowana w sposób otwarty i inkluzywny.

Dostępność

Spacer prowadzony będzie w Polskim Języku Migowym z tłumaczeniem PJM ↔ język foniczny, dzięki czemu będzie dostępny zarówno dla osób g/Głuchych, jak i słyszących. Udział w wydarzeniu jest bezpłatny.

 Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu dotacyjnego „Różnorodność językowa” Instytutu Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej. Zadanie jest współfinansowane z dotacji Miasta Łodzi.

28 sierpnia o godzinie 17:00 zapraszamy na rozmowę z przedstawicielami drugiego pokolenia Ocalałych z Zagłady — Mikołajem Trzaską i Mikołajem Grynbergiem — oraz psychoterapeutką psychoanalityczną i superwizorką Joanną Chmarzyńską-Golińską o zjawisku dziedziczenia traumy i sposobach pamiętania o trudnej przeszłości. Punktem wyjścia jest projekt „Warstwy pamięci”, w ramach którego artyści i badacze przyglądają się wypartym historiom oraz przerwanej tkance pamięci w miejscach o skomplikowanej tożsamości.

Uczestnicy zastanowią się, jak mówić o międzypokoleniowym bólu, utracie tożsamości i powojennych przesiedleniach bez wpadania w „licytację na cierpienie”. Rozmowa dotyczyć będzie także roli sztuki jako bezpiecznego narzędzia pozwalającego przełamać dyktat milczenia.

Kiedy: 28 sierpnia (piątek), godz 17:00

Goście: Mikołaj Trzaska, Mikołaj Grynberg

Prowadzenie: Joanna Chmarzyńska-Golińska

Po spotkaniu zapraszamy na Świecką chewrutę. To program Fundacji Miszpucha, zapoczątkowany przez Patrycję Dołowy i Marysię Świetlik. Chewruta (z aramejskiego: „wspólnota”) w tradycji żydowskiej oznacza metodę wspólnego studiowania i dyskutowania nad tekstem. W kontekście świeckim są to teksty literackie i kultury. Nikt tu nie występuje w roli eksperta – każdy może podzielić się opinią i zadać pytanie. Podczas spotkania będziemy czytać i studiować fragment tekstu Chavy Rosenfarb (bohaterki wystawy „W Łodzi jesteśmy zakorzenieni”). Wspólne czytanie połączone będzie z szabatową kolacją, zapaleniem świec i dzieleniem się chałą.

Kiedy: 28 sierpnia (piątek), godz 18:30 

Prowadzenie: Patrycja Dołowy

Wydarzenia towarzyszą obchodom 82. rocznicy likwidacji Litzmanstadt-Getto.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Zadanie współfinansowane ze środków Miasta Łodzi.