Łódź pamięta - Obchody 81. rocznicy likwidacji Litzmannstadt Getto

Główne uroczystości 81. rocznicy likwidacji łódzkiego getta odbędą się 29 sierpnia na cmentarzu żydowskim w Łodzi i Stacji Radegast. W 2025 roku mija także 80 lat od zakończenia II wojny światowej. Chcemy zatem zbudować program uroczystości i wydarzeń towarzyszących na rozmowach i relacjach Ocalałych, którzy w większości są prawie stulatkami oraz na zacieśnieniu relacji z ich potomkami. Zadajemy zatem pytanie – Ocaleliśmy i co dalej? – które jest dla nas wyznacznikiem przyszłorocznych działań. Przypomnimy również sylwetki Ocalałych, którzy już odeszli. Widzimy rosnące w kolejnych pokoleniach krewnych Ocalałych zainteresowanie swoimi korzeniami i historią, co z jednej strony pozwala budować tożsamość rodziny, ale jest także nadzieją na zachowanie pamięci o dawnych mieszkańcach Łodzi. Dzisiejsi łodzianie również bardzo chętnie badają i poznają przeszłość miasta.

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących
z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Dofinansowanie MKiDN: 217 350 PLN. Całkowita wartość zadania: 322 350 PLN

Dofinansowano ze środków Miasta Łodzi.

Festiwal Łódź Wielu Kultur 2025. Muzyka

Program muzyczny Festiwalu Łódź Wielu Kultur (do 2023 roku Festiwal Łódź Czterech Kultur, a w latach 2002-2009 Festiwal Dialogu Czterech Kultur) składa się z 4 wydarzenia artystyczne (w tym
1 premierowe) ukazujących szerokie spektrum polskiej i światowej kultury muzycznej (m.in. koncerty muzyki bluesowej, jazzowej, etnicznej, elektronicznej, art-popowej, improwizowanej). 24. Edycja Festiwalu zakłada silne otwarcie na defaworyzowane do tej pory kultury związane z Łodzią historycznie bądź współcześnie oraz uwidocznienie, dowartościowanie i aktywizację społeczności reprezentujących owe kultury – rozumiane jako różne wymiary ludzkiej tożsamości (m.in. kultura ukraińska, afrykańska, niemiecka, łódzka, ludowa, pracy, feministyczna, ekologiczna). Muzyka stanie się symboliczną przestrzenią współistnienia wielu kultur ponad podziałami.

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących
z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Dofinansowanie MKiDN: 185 000 PLN. Całkowita wartość zadania: 231 714 PLN

Dofinansowano ze środków Miasta Łodzi.

Festiwal Łódź Wielu Kultur 2025. Sztuki wizualne

Program sztuk wizualnych w ramach 24. edycji Festiwalu Łódź Wielu Kultur, zaplanowanej na 3-12.X.2025 w Łodzi, z jednej strony zwróci uwagę na kulturowe powiązania między tym, co lokalne, a tym, co globalne, odwołując się do historii łódzkiego „Lumumbowa” (międzynarodowej społeczności studenckiej), z drugiej – będzie się mierzył z tematem kultury pracy, ściśle złączonym z mitem Łodzi jako „ziemi obiecanej”. W jego ramach zostanie zrealizowanych 5 projektów z udziałem zarówno międzynarodowych, jak i łódzkich artystów_ek, wypowiadających się w takich mediach, jak film, performance, sound art, instalacja, malarstwo, fotografia, rzeźba czy ceramika. Oprócz twórców_czyń o światowej renomie, zostaną zaproszone osoby artystyczne, które dopiero rozpoczynają swoją zawodową karierę. Wydarzenia przez nich przygotowane wplotą Łódź i jej historię w sieć  nieoczywistych kulturowych sprzężeń między tak pozornie odległymi regionami, jak Bliski Wschód, Słowiańszczyzna, Wietnam czy Ameryka Środkowa

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Dofinansowanie MKiDN: 255 000 PLN. Całkowita wartość zadania: 322 600 PLN

Dofinansowano ze środków Miasta Łodzi.

Festiwal Łódź Wielu Kultur 2025. Teatr

Program teatralny 24. edycji Festiwalu wyznacza idiom „Kultura pracy”, przy czym istotnymi perspektywami dla twórczej analizy pojęcia będą dyskursy: postkolonialny, kapitalistyczny, feministyczny, genderowy i instytucjonalny. Do współtworzenia programu zostały zaproszone osoby artystyczne, które odważnie eksperymentują z nowymi estetykami w obszarze sztuk performatywnych, ze szczególnym uwzględnieniem teatru społecznego, autoetnograficznego, queerowego oraz teatru formy połączonego ze stand-upem. W ramach wydarzenia swoje premierowe spektakle stworzą Weronika Szczawińska oraz Patrycja Kowańska, która jest rezydentką Festiwalu, wyłonioną w drodze konkursu ofert. Ponadto zaprezentujemy międzynarodową produkcję Juliana Hetzela i Ntando Cele, przedstawienie Stowarzyszenia Pedagożek i Pedagogów Teatru i Pameli Leończyk oraz pracę artystek najmłodszego pokolenia – Michaliny Krzemianowskiej i Weroniki Kozłowskiej. Kuratorką programu jest Agata Siwiak.

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Dofinansowanie MKiDN: 180 000 PLN. Całkowita wartość zadania: 225 600 PLN

Dofinansowano ze środków Miasta Łodzi.

Festiwal Łódź Wielu Kultur 2025. Taniec

Festiwal Łódź Wielu Kultur (wcześniej: Łódź 4 Kultur) do tej pory prezentował przede wszystkim wydarzenia z obszaru muzyki, sztuk wizualnych i teatru. W kolejnej edycji chcemy włączyć do jego współtworzenia także lokalną organizację samorządową i niezależne osoby artystyczne związane ze współczesnym tańcem: Fundację Materia oraz Agatę Siniarską, Katarzynę Słobodę, Kasię Kanię, Dominikę Kimaty, Anka Kurjatę i Zuzannę Berendt. Zaproszone przez nas osoby twórcze śmiało eksperymentują z nową choreografią, by komentować rzeczywistość społeczno-kulturową. Wyprodukujemy spektakl premierowy oraz zorganizujemy rezydencję artystyczną zakończoną publicznym pokazem. Zaprosimy do odkrywania potencjału tańca jako praktyki, która jest sprzymierzeńcem w budowaniu dobrostanu psychicznego.

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących  
z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Dofinansowanie MKiDN: 120 000 PLN. Całkowita wartość zadania: 150 400 PLN

Dofinansowano ze środków Miasta Łodzi.

Mały Festiwal Łódź Wielu Kultur 2025.

Mały Festiwal Łódź Wielu Kultur (3-12.X.2025) jest projektem interdyscyplinarnych wydarzeń artystycznych - częścią największego w regionie Festiwalu: Łódź Wielu Kultur (wcześniej Łódź Czterech Kultur). W programie Małego Festiwalu znajdą się: koncert, spektakl, storyteling, warsztaty i instalacje artystyczne, adresowane do rodzin z dziećmi i osób nastoletnich. Cykl festiwalowych wydarzeń poprzedzi Piknik, którego celem jest integracja publiczności międzypokoleniowej i podkreślanie wagi wydarzeń artystycznych dla dzieci i młodzieży jako równoprawnego nurtu festiwalowego. Założenia Festiwalu łączą wieloletnią tradycję badania lokalnej tożsamości i historii z ideą przyglądania się teraźniejszości i przyszłości. Mały Festiwal podejmuje m.in. temat „łódzkich historii” przybliżając postać Joanny Kulmowej i jej poetycki dorobek (premierowy koncert), namysł nad kulturą pracy i ideami „porażki". Podejmujemy idee dialogu międzykulturowego, inkluzywnej mocy sztuki i jej wartości rozwojowej.

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących
z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Dofinansowanie MKiDN: 225 000 PLN. Całkowita wartość zadania: 282 000 PLN

Dofinansowano ze środków Miasta Łodzi.

Wyznania pisarki jidysz. Eseje Chavy Rosenfarb

Przetłumaczenie z języka jidysz i wydanie po raz pierwszy po polsku interesujących poznawczo i doskonałych literacko esejów Chavy Rosenfarb, kanadyjskiej pisarki tworzącej w jidysz. Jej książki udostępniane są polskim czytelnikom przez Centrum Dialogu im. Marka Edelmana od 2015 r. Dotąd wydaliśmy trzy powieści autorki (6 książek), w tym „Drzewo życia”, uchodzące za jeden
z najważniejszych tekstów literackich o Zagładzie. Wybrane eseje dotyczą życia osobistego pisarki, jej refleksji o własnym pisarstwie i twórczości innych autorów, zwłaszcza tych z kręgu literatury jidysz.
W jednym z esejów wyznała: „Jeśli pisanie to zawód dla samotników, to samotność osoby piszącej w jidysz ma dodatkowy wymiar. Jej czytelnicy zginęli, a język uleciał z dymem krematoriów”. Eseje tłumaczone będę z oryginału przez znakomite jidyszystki: Joannę Degler i Magdalenę Rutę. Tom opatrzony będzie komentarzem naukowym oraz tekstem o twórczości autorki, zostanie wydany w 1000 egzemplarzy oraz w formie e-booka.

Książka zostanie wydana w 1000 egzemplarzy oraz w formie e-booka. Projekt realizowany w cyklu dwuletnim 2024-2025.

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Dofinansowanie MKiDN: 68 000 PLN. Całkowita wartość zadania: 92 398 PLN

Dofinansowano ze środków miasta Łodzi.

Ocalali. Opowiadania Chavy Rosenfarb

Kontynuacja dwuletniego projektu dotyczącego wydania przez Centrum Dialogu zbioru opowiadań Chavy Rosenfarb złożonego z 10 nigdy dotąd nie przekładanych na język polski tekstów autorki urodzonej w Łodzi, a tworzącej w języku jidysz w Kanadzie.

Książka zostanie wydana w 1000 egzemplarzy oraz w formie e-booka. Projekt realizowany w cyklu dwuletnim 2024-2025.

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Dofinansowanie MKiDN: 40 000 PLN. Całkowita wartość zadania: 67 270 PLN

Dofinansowano ze środków miasta Łodzi.

Dostępność w Dialogu – nowa jakość

W ramach zadania zostanie zaprojektowany i wykonany nowy system nawigacji po budynku Centrum Dialogu oraz otaczającym go Parku Ocalałych, który pozwoli rozszerzyć i wzmocnić szeroko rozumianą ofertę edukacyjną i kulturalną instytucji, oraz zwiększyć jej dostępność; zaplanowano zakupy inwestycyjne uwzględniające potrzeby i doświadczenia użytkowników, także tych z różnymi rodzajami niepełnosprawności, w tym wzrokowej, słuchowej, ruchowej oraz intelektualnej, służące przystosowaniu do nowych potrzeb. Modernizacja instytucji zwiększy poczucie bezpieczeństwa, pewności siebie i samodzielności wśród odbiorców. A zakup oprogramowania MUZA - systemu zarządzania zbiorami cyfrowymi oraz archiwalnymi - znacząco wpłynie na wprowadzenie wysokich standardów realizowanej działalności, zarówno pod kątem gromadzenia i porządkowania bogatych zasobów, jak i prac zewnętrznych, dzięki czemu z efektów wprowadzonych danych będzie mogło korzystać szerokie grono odbiorców.

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Dofinansowanie MKiDN: 370 000 PLN. Całkowita wartość zadania: 463 073 PLN

Dofinansowano ze środków Miasta Łodzi.

Powstanie łódzkie – walka o ziemię prawdziwie obiecaną

W 2025 roku obchodzimy 120 rocznicę wybuchu rewolucji robotniczej w carskiej Rosji, która na polskich ziemiach przyjęła również charakter w pewnym stopniu narodowowyzwoleńczy. Protesty robotnicze szczególnie gwałtowny charakter przyjęły na ziemiach polskich, na których jednym z głównych ognisk walk była Łódź. Do strajków i wystąpień robotników w Łodzi dochodziło w latach 1905-1907, ale najgwałtowniejszy przebieg przybrały one w czerwcu 1905 roku. 4 dni walk, między 21 a 25 czerwca przybrały przez to nazwę Powstania Łódzkiego. Rocznica Rewolucji to doskonały moment by przypomnieć łodzianom sylwetki bojowców związanych z Łodzią, którzy zajęli ważne miejsca w społecznych, politycznych i kulturalnych kręgach II Rzeczypospolitej. Projekt składać się będzie z dwóch części. Pierwsza to konferencja popularnonaukowa dla nauczycieli z całej Polski, której głównym tematem będzie Rewolucja 1905 roku w Łodzi. Druga to działania prowadzone wraz z uczniami łódzkich szkół średnich. Będzie to praca nad zestawem kolekcjonerskiej talii kart, przedstawiającej postaci rewolucjonistów z dołączoną do niej ulotką z tekstami stworzonymi przez uczniów.

Dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach programu „Patriotyzm Jutra”. Dofinansowanie MHP: 59 000 PLN. Całkowita wartość zadania 70 460 PLN