Czy można żartować z idei pokojowego współistnienia, kiedy rzeczywistość coraz brutalniej obnaża jej ograniczenia? Noam Shuster Eliassi – izraelska aktywistka i komiczka – w autorskim stand-upie Coexistence, My Ass! mierzy się z ideą koegzystencji, nierównością oraz walką o pokój i sprawiedliwość w Izraelu i Palestynie. 

To perspektywa bardzo osobista. Shuster Eliassi dorastała w Neve Shalom/Wahat al-Salam, czyli „Oazie Pokoju” – stworzonej świadomie społeczności, w której Palestyńczycy i Żydzi zdecydowali się żyć razem. Idea współistnienia nie była więc dla niej abstrakcyjnym politycznym postulatem, lecz codziennym doświadczeniem i jednym z fundamentów własnej biografii. W Coexistence, My Ass! konfrontuje wyniesione stamtąd przekonania z rzeczywistością konfliktu humanitarnego, wykorzystując autobiografię, polityczną satyrę i bezkompromisowy humor. Artystka występuje w języku hebrajskim, arabskim i angielskim, sięgając także po elementy języka perskiego. Wielojęzyczność staje się częścią opowieści o tożsamości, przynależności i funkcjonowaniu pomiędzy społecznościami, które polityczne narracje zbyt często przedstawiają jako niemożliwe do pogodzenia. 

Spektakl powstał na Harvard University, a w 2023 roku zaprezentowany został podczas Edinburgh Fringe Festival. Po spektaklu odbędzie się rozmowa prowadzona przez Monikę Bobako i Agatę Siwiak, a następnie rozmowa w kręgu przygotowana przez Fundację Nowej Wspólnoty. 

Noam Shuster Eliassi – izraelska aktywistka i komiczka występująca po arabsku, hebrajsku i angielsku, z elementami języka perskiego. Dorastała w Neve Shalom/Wahat al-Salam, mieszanej izraelsko-palestyńskiej społeczności, której mieszkańcy świadomie zdecydowali się żyć razem. Jej satyryczne nagrania zdobyły dużą popularność w świecie arabskim. W 2019 roku została pierwszą żydowską artystką występującą podczas Palestine Comedy Festival. Jej autorski spektakl Coexistence, My Ass! powstawał na Harvardzie i został doceniony podczas Edinburgh Fringe Festival w 2023 roku. 

Kuratorka programu teatru i tańca: Agata Siwiak

Prowadzenie rozmowy po stand-upie: Monika Bobako i Agata Siwiak.

Rozmowa w kręgu: Fundacja Nowej Wspólnoty. 

Dla kogo?

Zapraszamy osoby zainteresowane teatrem i stand-upem, ale również współczesną polityką, relacjami izraelsko-palestyńskimi i pytaniem o możliwość życia razem mimo konfliktów, nierówności i odmiennych doświadczeń. Coexistence, My Ass! może być szczególnie interesujące dla tych, którzy szukają w sztuce nie prostych deklaracji i gotowych odpowiedzi, lecz perspektyw komplikujących nasze wyobrażenia o tożsamości, wspólnocie i politycznym zaangażowaniu. Nie trzeba znać szczegółowo historii konfliktu izraelsko-palestyńskiego – osobista perspektywa artystki pozwala wejść w te zagadnienia poprzez biografię, język i humor.

Dlaczego warto?

Coexistence, My Ass! w szczególny sposób rezonuje z ideą Festiwalu Łódź Wielu Kultur, bo stawia niewygodne pytanie o jedno z pojęć znajdujących się w samym centrum myślenia o wielokulturowości: co właściwie oznacza „współistnienie”? Czy wystarczy, że różne społeczności żyją obok siebie? Co dzieje się z ideą dialogu, kiedy relacje pomiędzy nimi naznaczone są nierównością, przemocą i politycznym konfliktem?

Noam Shuster Eliassi nie odpowiada na te pytania z bezpiecznej pozycji zewnętrznej obserwatorki. Dorastała w miejscu zbudowanym wokół idei pokojowego współżycia Palestyńczyków i Żydów, a jednocześnie jej twórczość wyrasta ze świadomości ograniczeń tak rozumianej koegzystencji. 

Dla Festiwalu Łódź Wielu Kultur jest to szczególnie ważna perspektywa. Wielokulturowość nie musi bowiem oznaczać wyłącznie celebrowania różnorodności. Może – i czasem powinna – oznaczać również rozmowę o konfliktach, asymetriach i warunkach, które muszą zostać spełnione, aby rzeczywiste spotkanie było możliwe. Shuster Eliassi robi to za pomocą narzędzia pozornie lekkiego: komedii. Humor pozwala jej podważać utarte narracje, odsłaniać absurdy i mówić o sprawach, o których często trudno rozmawiać bez natychmiastowego zajęcia jednej z przeciwstawnych pozycji. Coexistence, My Ass! pyta więc nie tylko o to, czy możemy żyć razem, ale także o to, czego potrzeba, aby słowo „razem” naprawdę coś znaczyło.