Nasza historia

There is no translation available.

Centrum Dialogu zostało powołane decyzją Rady Miejskiej w Łodzi w sierpniu 2010 roku. Dwa miesiące później, otrzymało imię Marka Edelmana. Od 2014 roku instytucja mieści się w specjalnie zaprojektowanym budynku znajdującym się w Parku Ocalałych. Projekt autorstwa izraelskiego architekta Uriego Shetrita oraz grupy architektów z biura IMB Architekci ma wymiar metaforyczny. Budynek składa się z trzech części symbolizujących: przeszłość (użycie kamienia), teraźniejszość (otaczająca budynek zieleń) i przyszłość (woda w oczkach wodnych i okalającej Park rzece Łódce). Nad wejściem do Centrum widnieje napis „dialog” w różnych językach.

Od 2011 roku Centrum Dialogu realizuje projekty upamiętniające łódzką społeczność i kulturę żydowską oraz działania na rzecz utrwalania pamięci o Ocalałych i Sprawiedliwych oraz ich rodzinach. Centrum Dialogu niesie w świat świadectwo ofiar ocalałych z Holokaustu m.in. organizując w imieniu władz Łodzi – we współpracy z innymi –partnerami coroczne miejskie uroczystości dedykowane upamiętnieniu historii Litzmannstadt Getto.

Od początku istnienia Centrum Dialogu reaguje na wyzwania współczesności poprzez m.in. organizację Festiwalu Łódź Wielu Kultur (wcześniej Festiwalu Łódź Czterech Kultur), współprace z mniejszościami zamieszkującymi Łódź i Polskę, spotkania wokół najbardziej aktualnych wydarzeń na świecie oraz prowadzenie edukacji historycznej, antydyskryminacyjnej i obywatelskiej. Centrum działa także na rzecz lokalnej społeczności Bałut, organizując pikniki, spacery, warsztaty czy koncerty. Trwałym efektem działań społecznych i badawczych w dzielnicy są dwie edycje „Bałuckiego Słownika” oraz portal BAŁUTY STARE/NOWE.

Co robimy?

There is no translation available.

Jesteśmy miejską instytucją kultury – otwartą platformą dialogu, służącą do wymiany myśli, doświadczeń i emocji między ludźmi o rozmaitych poglądach, perspektywach i historiach.

Prowadzimy spotkania dotyczące problemów i wyzwań współczesnego świata w ramach cyklu Centrum Dobrej Rozmowy. Organizujemy interdyscyplinarne festiwale sztuki (m.in. Festiwal Łódź Wielu Kultur, Festiwal Książki „Kropka+Kreska), w ramach których odbywają się koncerty, wystawy, spektakle, performance czy spacery zarówno w Centrum Dialogu, Parku Ocalałych, jak i przestrzeni miejskiej. Praktykujemy dialog międzykulturowy i międzypokoleniowy poprzez organizację pikników i dni różnych kultur. Wydajemy książki.

Prowadzimy edukację poprzez wartości, edukację antydyskryminacyjną i obywatelską adresowaną zarówno do społeczności polskiej, jak i zagranicznej (w tym migranckiej). Tworzymy i włączamy się w akcje społeczne na rzecz upamiętniania i praw człowieka.

W imieniu Prezydenta Miasta Łodzi organizujemy uroczystości rocznicowe związane z historią Litzmannstadt-Getto, a także urządzamy ceremonie przyznawania certyfikatów Drzew Pamięci w Parku Ocalałych osobom pochodzącym z Łodzi, które przeżyły Zagładę. Gromadzimy informacje o rodzinach Ocalałych, tworzymy archiwa społeczne, spotkania, wystawy i wydarzenia artystyczne poświęcone pamięci.

Otwieramy drzwi Centrum Dialogu dla społeczności lokalnej i dla wpisujących się w naszą misję organizacji.  Chcemy projektować wspólne działania w duchu solidarności i zaufania. Interesuje nas kultura otwarta, związana z Łodzią (szczególnie Bałutami) dostępna dla mieszkańców i współtworzona razem z nimi.

Idea

There is no translation available.

Centrum Dialogu to otwarta i zaangażowana instytucja kultury, która zajmuje się pamięcią i tożsamością miasta. Naszym językiem jest kultura, sztuka, nauka i etyka. Promujemy wielokulturowe dziedzictwo Łodzi, traktując je jako pozytywny mit założycielski miasta wyrosłego na ideałach otwartego na różnorodność społeczeństwa oraz kultury dialogu.

Większość realizowanych przez nas działań odnosi się do współczesnych i wielokulturowych aspektów Łodzi, zgodnie z przyjętymi wartościami: 

PAMIĘĆ, EMPATIA, GOŚCINNOŚĆ

Zasadniczym kontekstem w formułowaniu wizji Centrum Dialogu jest jego położenie w Parku Ocalałych, którego pomysłodawczynią była Ocalała z łódzkiego getta – Halina Elczewska.  Sam Park poprzez rosnące w nim Drzewa, sadzone z intencją ocalania pamięci o osobach i rodzinach, które przeżyły wojnę, odsyła nas do wielokulturowego dziedzictwa Łodzi oraz uniwersalnego przesłania osób, które przeżyły Holokaust. Wielu z nich było aktywistami, pomagali ludziom i ocalali pamięć o ofiarach wojen. Bujna roślinność i płynąca przez Park rzeka Łódka stanowią symbol  życia, nadziei i trwania przyszłych pokoleń.

Drugim ważnym drogowskazem w tworzeniu wizji Centrum Dialogu są życiorysy Marka Edelmana – patrona instytucji oraz jego żony Aliny Margolis-Edelman. Oboje przez całe życie z empatią i odwagą walczyli z dyskryminacją, rasizmem i skutkami współczesnych im wojen.

Chcemy, aby opowieści, świadectwo i postawy Ocalałych z łódzkiego getta oraz patronów instytucji – Marka i Aliny – były inspiracją dla zgromadzonej wokół Centrum Dialogu wspólnoty do zmieniania świata wokół nas na lepsze. Zarówno w kontekście lokalnych społecznych inicjatyw, jak i kampanii na rzecz szeroko rozumianych praw człowieka. Chcemy, by stanowiły one wezwanie do budowania świadomego, odważnego i empatycznego społeczeństwa obywatelskiego.

Szpera '42

There is no translation available.

Wielka Szpera stała się najważniejszym momentem w dziejach getta, w jej wyniku z getta wywieziono ponad 15 tysięcy osób, w tym niemal wszystkie dzieci poniżej 10 roku życia. Był to moment najbardziej tragiczny, najczęściej wspominany. Najpewniej dlatego, że jej ofiarą padły maleńkie dzieci. Do transportów szły dzieci z sierocińców, przytułków, szpitali, dzieci odrywano od matek i bliskich. Całkowity zakaz opuszczania domów (z niem. Allgemeine Gehsperre) został wprowadzony 5 września 1942 roku i trwał do 12 września. Był poprzedzony słynnym przemówieniem Chaima Mordechaja Rumkowskiego wygłoszonym 4 września 1942 r. na tzw. placu strażackim, a zaczynającym się od słów „Ponury podmuch uderzył getto. Żądają od nas abyśmy zrezygnowali z tego, co mamy najlepszego – naszych dzieci i Starszych. (…) W moim wieku, muszę rozłożyć ręce i błagać: Bracia i siostry! Oddajcie mi je! Ojcowie i matki – dajcie mi swoje dzieci!

We wrześniu 2012 r. w ramach obchodów 70. rocznicy Wielkiej Szpery, odbył się w Łodzi spektakl „Szpera ’42”.

„Szpera '42" to projekt międzynarodowy i multidyscyplinarny, łączący w sobie różnorodność sztuk: muzykę, taniec, fotografię, sztukę video i teatr. Jest podróżą do autentycznych miejsc i historii z łódzkiego getta, jest spotkaniem z mieszkającymi tam ludźmi i opowieścią o ich życiu. Jest próbą podjęcia szczerego, żywego dialogu z pamięcią getta i skonfrontowaniem jej z współczesnym, codziennym życiem przestrzeni miasta w którym mieszkamy - naszym życiem.

Prezentacja spektaklu miała miejsce 29 sierpnia oraz 4 września w ramach obchodów 68. rocznicy likwidacji Litzmannstadt Getto oraz 70. rocznicy „Wielkiej Szpery”.

Zapraszamy do obejrzenia zarówno relacji filmowej przygotowanej przez Grupę Filmową, jak również reportażu fotograficznego Kamili Bogulewskiej.

Rejestracja filmu oraz dokumentacja fotograficzna zrealizowane dzięki wsparciu finansowemu Muzeum Historii Polski w Warszawie, w ramach programu „Patriotyzm Jutra”.

 

Żydowskie dzieci wywozone do obozu zaglady w czasie Wielkiej Szpery (źródło: Archiwum Państwowe w Łodzi)We wrześniu 2012 roku przypada 70. rocznica tzw. Wielkiej Szpery, akcji przeprowadzonej przez Niemców na terenie łódzkiego getta. W jej wyniku z getta wywieziono ponad 15 tysięcy osób, w tym niemal wszystkie dzieci poniżej 10 roku życia. Tym samym zakończyła się trwająca od stycznia do września akcja wywożenia Żydów do ośrodka zagłady w Chełmnie nad Nerem (Kulmhof).

 

Spektakl „Szpera ‘42”

"Szpera '42" to projekt międzynarodowy i multidyscyplinarny, łączący w sobie różnorodność sztuk: muzykę, taniec, fotografię, sztukę video i teatr. Jest podróżą do autentycznych miejsc i historii z łódzkiego getta, jest spotkaniem z mieszkającymi tam ludźmi i opowieścią o ich życiu. Jest próbą podjęcia szczerego, żywego dialogu z pamięcią getta i skonfrontowaniem jej z współczesnym, codziennym życiem przestrzeni miasta w którym mieszkamy - naszym życiem.

Prezentacja spektaklu miała miejsce 29 sierpnia oraz 4 września w ramach obchodów 68. rocznicy likwidacji Litzmannstadt Getto oraz 70. rocznicy „Wielkiej Szpery”.

Zapraszamy do obejrzenia zarówno relacji filmowej przygotowanej przez Grupę Filmową, jak również reportażu fotograficznego Kamili Bogulewskiej.

Rejestracja filmu oraz dokumentacja fotograficzna zrealizowane dzięki wsparciu finansowemu Muzeum Historii Polski w Warszawie, w ramach programu „Patriotyzm Jutra”.

1 ZACHODNIAZACHODNIA 14
To jedno z najmniej znanych, a najważniejszych miejsc w łódzkim getcie. Przy ul. Lutomierskiej 13 znajdowały się biura żydowskiej straży ogniowej. Na tyłach budynku mieściły się koszary straży ogniowej. To tam przemawiał Chaim Mordechaj Rumkowski, Przełożony Starszeństwa Żydów w łódzkim getcie. Stawiano mu podium, ustawiano mikrofony i głośniki, by słowa prezesa były słyszane jak najdalej.
Budynki przy ul. lutomierskiej 13 nie istnieją, stanęły w ich miejscu bloki. Przetrwał tylko jeden z domów w głębi (ul. Zachodnia 14). To na jego tle przemawiał Rumkowski we wrześniu 1942, gdy wzywał mieszkańców getta, by oddali swoje dzieci dla ratowania innych.

2 MOST 2MOST
Z getta wyłączone były ulice Zgierska i Limanowskiego, które należały do aryjskiej części Litzmannstadt. Jeździł nimi tramwaj i samochody. Getto - przecięte tymi ulicami - zostało rozdzielone na trzy części. Najpierw w określonych godzinach otwierane były specjalne bramy, którymi mieszkańcy mogli przechodzić z jednej części do drugiej. Latem 1940 roku wybudowano trzy drewniane mosty, które łączyły fragmenty getta i pozwalały ludziom przechodzić nad ulicami.

 

 

3 KOSCIOL 2KOŚCIÓŁ
W czasie II wojny światowej Kościół WNMP znalazł się w obrębie łódzkiego getta. Dla tysięcy Żydów, mieszkających w getcie, kościół z czerwonej cegły i stojący obok niego drewniany most nad ul. Zgierską to najważniejsze symbole getta. W 1942 r. naziści przekształcili świątynię w magazyn rzeczy zrabowanych Żydom. Od wiosny do jesieni 1942 r – przywożono tam ubrania po ludziach zamordowanych w Chełmnie nad Nerem. Niektórzy odnajdowali wśród nich odzież swoich bliskich, wywiezionych z getta. Potem wewnątrz kościoła powstała sortownia pierza i puchu. Żydzi nazywali wówczas to miejsce “białą fabryką”, a Matkę Boską – patronkę świątyni - Maryją od puchu.

4 PLAC KOSCIELNYPLAC KOŚCIELNY 4
W narożnym budynku przy ul. Zgierskiej powstawała “Kronika Getta Łódzkiego”, jeden z najważniejszych dokumentów II wojny światowej. Kronikarze gromadzili dokumenty dotyczące funkcjonowania getta, zarówno obwieszczenia, plakaty i okólniki, jak przemówienia Rumkowskiego, dokumenty po deportowanych – ich paszporty, dowody czy prywatne listy. W wydziale statystycznym pracowali fotografowie getta i graficy tworzący materiały propagandowe, pokazujące, że getto jest przydatne. Duża część tych dokumentów przetrwała do dziś – znajduje się w Archiwum Państwowym w Łodzi.

 

5 WOJSKA POLSKIEGOPODWÓRKO, UL. WOJSKA POLSKIEGO 16
W latach 1940-1944 na łódzkich Bałutach i na Starym Mieście w starych kamienicach
żyło prawie 200 tys. osób. W każdej kamienicy mieszkały żydowskie rodziny. Dzieci, ich rodzice, dziadkowie, wujkowie, sąsiedzi. dorośli ciężko pracowali, brakowało
żywności, szerzyły się choroby, ale dzieci – jak to dzieci – bawiły się. Aż do września 1942 r.

 

 

6 DOM KULTURY DOM KULTURY, UL. KRAWIECKA 3
W tym niewielkim budynku, gdzie dziś jest osiedlowy sklep, kiedyś było kino. Sala miała 400 miejsc i scenę, gdzie mogła występować zarówno orkiestra symfoniczna jak i trupa teatralna. Dom Kultury został powołany do życia 1 marca 1941 roku. Mieszkańcy getta chętnie słuchali zarówno koncertów muzyki poważnej jak i lekkiego repertuaru rewiowego. W skład zespołu wchodzili wybitni przedwojenni artyści żydowscy, m.in. Mosze Puławer, Róża Bloch, orkiestrą dyrygował Dawid Bajgelman. Po przybyciu do Litzmannstadt transportów z Pragi, Berlina i Wiednia występowali tu wirtuozi światowej muzyki, ale też dzieci z sierocińców. Latem 1943 budynek został przekształcony w resort kołder i kocy.

7 SZPITAL SZPITAL
Budynek wybudowano tuż przed wojną dla potrzeb Kasy Chorych. Był jednym z najbardziej eleganckich gmachów na Bałutach. W czasie wojny mieścił się w nim powołany przez Rumkowskiego Wydział Zdrowia i Szpital nr 1. W jednym ze skrzydeł było prywatne mieszkanie Przełożonego Starszeństwa Żydów w getcie. Do września 1942 roku służba zdrowia w getcie funkcjonowała w miarę normalnie. Przeprowadzano badania, wypisywano recepty, choć przede wszystkim karty zgonu. Dopiero podczas “szpery”, szpitale zostały zlikwidowane. Niemcy wywieźli wszystkich chorych do Chełmna nad Nerem. Potem mieścił się tutaj punkt zborny dla ludzi, których przeznaczono do wysiedlenia z getta.

Wielka Szpera

Od stycznia do maja 1942 r. zesłano na śmierć 55 tys. Żydów z łódzkiego getta oraz blisko 5 tys. Cyganów z Austrii, ale właśnie jesienna akcja Wielkiej Szpery stała się najważniejszym momentem w dziejach getta, najbardziej tragicznym, najczęściej wspominanym. Najpewniej dlatego, że jej ofiarą padły maleńkie dzieci. Do transportów szły dzieci z sierocińców, przytułków, szpitali, dzieci odrywano od matek i bliskich. Nie ma chyba nikogo, kto przeszedł łódzkie getto i nie został przez te wydarzenia osobiście dotknięty. Wspomnienia Szpery pojawiają się we wszystkich relacjach, dziennikach, wywiadach. Dzieje getta Litzmannstadt dzielą się na okres sprzed Szpery i po Szperze...
Samo słowo „Szpera” pochodzi od niemieckich słów Allgemeine Gehsperre – które oznaczają całkowity zakaz opuszczania domów. Został on wprowadzony 5 września 1942 roku i trwał do 12 września. Był poprzedzony słynnym przemówieniem Chaima Mordechaja Rumkowskiego wygłoszonym 4 września 1942 r. na tzw. placu strażackim, a zaczynającym się od słów „Oddajcie mi swoje dzieci...”. Dzieci zostały wywiezione, a getto Niemcy przekształcili w obóz pracy. Od tego czasu wszyscy, którym udało się uratować ze Szpery musieli ciężko pracować.

Od lutego do grudnia 2012 r. realizowany jest przez Centrum Dialogu projekt edukacyjny „Oddajcie mi swoje dzieci...” w szkołach ponadpodstawowych na terenie Łodzi i w kilku miastach województwa (lekcje, prezentacja wystawy, projekcja filmu „Z głębokości wołam...” w reż. Wojciecha Gierłowskiego, wspólne czytanie fragmentów dzienników pisanych przez dzieci, rozmowy z uczniami itd.).
Kulminacją roku będzie cykl wydarzeń w pierwszych dniach września: min. spektakl „Szpera ‘42” w reżyserii Tomasza Rodowicza (Łódź) i Ruth Osterman (Izrael, Tel Awiw) realizowany w koprodukcji z Teatrem Chorea, w którym uczestniczyć będą artyści z Polski i Izraela, a także inne wydarzenia.

Sejm RP ogłosił rok 2012 Rokiem Janusza Korczaka, lekarza z warszawskiego getta, który poszedł na śmierć ze swoimi wychowankami. Także w łódzkim getcie podczas Szpery do transportów szły opiekunki razem z dziećmi z sierocińców. Łódź miała swoich doktorów Korczaków, dlatego najważniejszym tematem, wokół którego organizowane będą tegoroczne uroczystości będzie wywózka dzieci we wrześniu 1942 roku.

Więcej o historii Wielkiej Szpery.

Zapraszamy Państwa do udziału w uroczystościach upamiętniających to wydarzenie.

Poniżej program uroczystości :

Wydarzenia oficjalne

29 sierpnia 2012

   godz. 11.00 – uroczystości religijne na cmentarzu żydowskim w Łodzi
   godz. 12.00 – uroczystości oficjalne na stacji Radegast
   godz. 13.30 – otwarcie  wystawa „Wielka Szpera – wrzesień 1942”. Park Ocalałych, ul. Wojska Polskiego 83
   godz. 14.00 - nadanie drzewek ocalałym z Litzmannstadt Getto i wręczenie certyfikatów w Parku Ocalałych
   godz. 18.00 - spektakl „Szpera ‘42”  - polsko-izraelski projekt teatralny w przestrzeni miejskiej, początek: ul. Zachodnia 14
4 września 2012
   godz. 11.00 - Marsz Pamięci –  symboliczny marsz Łódzkiej Młodzieży na stację Radegast.
                      Początek:  ul. Łagiewnicka 36.  Koniec: stacja Radegast
   godz. 18.00 – spektakl w przestrzeni miejskiej „Szpera ‘42”  - polsko-izraelski projekt teatralny. Początek: ul. Zachodnia 14

GOSPODARZE UROCZYSTOŚCI:  Prezydent Miasta Łodzi, Przewodniczący Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Łodzi

Prezydent Miasta Lodzi Hanna Zdanowska Gnima Wyznaniowa Żydowska w Łodzi

Patronat honorowy: Wojewoda Łódzki, Marszałek Województwa Łódzkiego, Ambasador Izraela w Polsce, Ambasador Niemiec w Polsce, Rzecznik Praw Dziecka

ORGANIZATORZY: Centrum Dialogu im. M. Edelmana w Łodzi, Muzeum Tradycji Niepodległościowych
, Gmina Wyznaniowa Żydowska w Łodzi

Centrum DialoguMuzeum Tradycji NiepodleglosciowychGnima Wyznaniowa Żydowska w Łodzi
Współorganizatorzy: Archiwum Państwowe w Łodzi, Fundacja Monumentum Iudaicum Lodzense, Stowarzyszenie Teatralne Chorea, Instytut Pamięci Narodowej - Oddział Łódź

Archiwum Państowe w Łodzi   Fundacja Momentum Iudaicum LodzenseStowarzyszenie Teatralne ChoreaInstytut Pamięci Narodowej - oddział łódzki

Partnerzy:  Stowarzyszenie Byłych Mieszkańców Łodzi w Izraelu, Studenckie Radio Żak
Spektakl „Szpera’42” - Projekt dofinansowany przez Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach programu "Patriotyzm Jutra"  oraz Ambasadę Izraela, Instytut Polski, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Israel Lottery, Instytut Adama Mickiewicza

Muzeum Historii Polski  Patriotyzm Jutra  Ambasada Izraela  Instytut PolskiMKiDN   logo-irgun-s
PAIS TARBURT Inastytut Adama Mickiewicza

Wydarzenia towarzyszące:

Lipiec - wrzesień - Wystawa „Dzieci z łódzkiego getta” w Domu Przedpogrzebowym przy cmentarzu żydowskim w Łodzi (Instytut Tolerancji/Centrum Dialogu/ Fundacja Monumentum Iudaicum Lodzense/Gmina Wyznaniowa Żydowska w Łodzi)

24 sierpnia (piątek)
   godz. 18
– „Szpera ’42. PROLOG”
- polsko-izraelski projekt teatralny  w ramach Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego Retro/per/spektywy  - Teatr Szwalnia, ul. Andrzeja Struga 90
   godz. 20.30 – projekcja filmu „Sanatorium pod Klepsydrą” (1973), Polska; 119’, reżyseria i scenariusz Wojciech Jerzy Has (na postawie opowiadania Brunona Schulza pod tym samym tytułem;), zdjęcia: Witold Sobociński; muzyka: Jerzy Maksymiuk (Stary Rynek) (projekcja w ramach Letniego Kinematografu Rozrywkowego)
30 sierpnia (czwartek)
   godz. 18
- Premiera książki Moniki Polit „Moja żydowska dusza nie obawia się dnia sądu". MORDECHAJ CHAIM RUMKOWSKI – Prawda i zmyślenie”
- o Przełożonym Starszeństwa Żydów w getcie Litzmannstadt,
   (publikacja dofinansowana ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego) Pałac Biedermanna, ul. Franciszkańska 1/5

1 września (sobota)
   godz. 11 – oprowadzanie kuratorskie po wystawie „Łódź i ziemia łódzka w okresie wojny i okupacji 1939-1945”  - Muzeum Tradycji Niepodległościowych, oddział  Radogoszcz, ul. Zgierska 147
2 września (niedziela)
   godz. 11  – cmentarz żydowski i Pole Gettowe. Historia wśród macew – oprowadzanie po zabytkowej nekropolii (początek: wejście na cmentarz od ul. Zmiennej)
   godz. 15 (niedziela) – prezentacja książek dla dzieci: „Jest taka historia. Opowieść o Januszu Korczaku” Beaty Ostrowickiej, ilustracje:  Jola Richter-Magnuszewska i „Bezsenność Jutki” Doroty Combrzyńskiej-Nogali,
   ilustracje: Joanna Rusinek

   wystawa „Filmowe portrety Janusza Korczaka”
   film „Korczak” Andrzeja Wajdy - Muzeum Kinematografii
3 września (poniedziałek)
   godz. 18 - „Wielka Szpera 1942” – wykład Ewy Wiatr - pałac Biedermanna, ul. Franciszkańska 1/5
   godz. 19 - premiera filmu dokumentalnego "WIELKA SZPERA", reż. Piotr Weychert, scenariusz: Mirosław Chojecki, Marek Miller, Piotr Weychert, Produkcja Media Kontakt - pałac Biedermanna, ul. Franciszkańska 1/5
4 września (wtorek)
   godz. 10 - "Dzieci Bałut" – murale pamięci - odsłonięcie murali na bałuckich kamienicach http://dziecibalut.pl/
5 września (środa)
   godz. 19.00 - prapremiera filmu o Jankielu Herszkowiczu pt. „Song of the Lodz Ghetto” w reżyserii Davida Kaufmana - Muzeum Kinematografii, pl. Zwycięstwa 1
6 września (czwartek)
   godz. 11 - Wyjazd do Chełmna nad Nerem ze stacji Radegast
   godz. 12 – zwiedzanie ośrodka zagłady Kulmfof
   godz. 13 – uroczystości religijne zorganizowane przez Proboszcza Parafii Chełmno w lesie Rzuchowskim – miejscu pochówku ofiar ośrodka zagłady Kulmhof.

Patronat honorowy: Wojewoda Łódzki, Marszałek Województwa Łódzkiego, Ambasador Izraela w Polsce, Ambasador Niemiec w Polsce, Rzecznik Praw Dziecka



ORGANIZATOR GŁÓWNY: Centrum Dialogu im. M. Edelmana w Łodzi

Centrum Dialogu

Współorganizatorzy: Centrum Badań Żydowskich UŁ, Fundacja Monumentum Iudaicum Lodzense, Instytut Pamięci Narodowej - oddział  łódzki, Instytut Tolerancji w Łodzi, Muzeum Kinematografii, Muzeum Tradycji Niepodległościowych, Stowarzyszenie "Na co dzień i od święta", Stowarzyszenie Teatralne Chorea, Uniwersytet Łódzki

Uniwersytet Łódzki  - Centrum Badań Żydowskich  Fundacja Momentum Iudaicum Lodzense   Instytut Pamięci Narodowej - oddział łódzki  INSTYTUT TOLERANCJI MUZEUM KINEMATOGRAFII   Stowarzyszenie Teatralne Chorea

Partnerzy:  Wydawnictwo Literatura, Media Kontakt, Studio Se-ma-for, Związek Byłych Mieszkańców Łodzi w Izraelu, Stowarzyszenie Centrum Badań nad Zagładą Żydów, Fundacja Na Co Dzień i Od Święta, Poka Poka

Wydawnictwo LiteraturaMedia KontaktSe-Ma-For wwwCentrum badań nad zagładą Żydówlogo ncios  logo PP WEP RGB alpha pozytyw

Gdzie nas znaleźć?

There is no translation available.

Park Ocalałych

ul. Wojska Polskiego 83
91-755 Łódź
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

(+48) 42 636 38 21

+48 506 155 911

https://www.centrumdialogu.com


N
asze skrzynki do doręczeń:

1. e-Doreczenia:
AE:PL-31706-79156-IDCST-21

2.e-Puap
CD/SkrytkaESP

Our team

Kamila Majchrzycka-Szymańska
acting director of Dialogue Center
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Aleksandra Zbieranowska
PR specialist
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Michał Adamiak
education projects
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Kamila Majchrzycka-Szymańska
Łódź of Four Cultures festival coordinator
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Patrycja Olszewska
Łódź of Four Cultures festival coordinator
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

 

Karolina Krauze
project specialist
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Elżbieta Adamska
administration office
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
tel. +48 42 636 38 21, +48 506 155 911

Monika Ptasińska
finance and organizational specialist
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Julia Mrówczyńska
funds acquisition specialist
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Jacek Klauze
IT support
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

 

Grażyna Marciniak
accountant

Emilia Szreiter
chief accountant


Marzena Góralczyk
HR specialist
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Ewa Hendzlik
senior administration and technical specialist
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Robert Lisiecki
technical specialist

Eryk Walczak
technical specialist

Co-workers: Adam Sikorski This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it., Grzegorz Habryn, Aneta Wawrzoła, Piotr Sikorski

Partners

Co-workers:

  Uniwersytet Łódzki Archiwum Państwowe w Łodzi Zarząd Zieleni Miejskiej w Łodzi Zielona Łódź Gmina Wyznaniowa Żydowska w Łodzi Archidiecezja Łódzka Parafia Ewangelicko - Augsburska w Łodzi Żydowski Instytut Historyczny Polin - Muzeum Historii Żydów Polskich Galicja - Żydowskie Muzeum Unicef Yad Vashem Fundacja Monumentum Iudaicum Lodzense Manufaktura Teatr Nowy Teatr Muzyczny Muzeum Miasta Łodzi Muzeum Tradycji Niepodleglościowych Centralne Muzeum Włókiennictwa Akademia Muzyczna w Łodzi Fabryka Sztuki Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera w Łodzi Instytut Tolerancji Stowarzyszenie Topografie Fenomen Fundacja Normalne Miasto Stowarzyszenie Przyjaiół Starego Miasta w Łodzi Filmoteka Narodowa Regio Salon Ciekawej Książki

Ambasada Izraela
Ambasada Austrii Ambasada Niemiec Ambasada Luksemburga Ambasada Francji Ambasada Republiki Czeskiej  Ambasada Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej Instytut Francuski Instytut Włoski


Partners:

  Łódzka Spółka InfrastrukturalnaPromuje łódzkieKS Społem Veolia OPG Miejska Arena Kultury i Sportu Bank Żywności w Łodzi Apple Film Production  Łódzkie Centrum Wydarzeń Łódzka Szkoła Tai Chi Hello Yoga ApartnerCapoeira Międzynarodowy Dzień Jogi GKMAStowarzyszenie Slow Jogging Polska Zatoka Sportu Blot Tel AVIV042 Takżetego wege bistro Carnival SamplaYuccaStraż Miejska w Łodzi

Would You like to become our partner?
Contact us! This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. Michał Gruda

Marek Edelman

In 2010, the City Council of Łódź made the patron of the newly established Dialogue Center in Lodz doctor Marek Edelman, Knight of the Order of the White Eagle, Commander of the French Legion of Honor and Honorary Citizen of the City of Lodz.

He was born in 1919 in Homel. During the war, he was one of the founders of the Jewish Combat Organization in the Warsaw Ghetto. After Anielewicz’s death, he became the leader of the Ghetto uprising. 18 months ago, he fought on the barricades of the Warsaw Uprising. He always emphasized that the Jewish uprising was part of the Polish fight against the Nazi occupier.

After the war he lived in Lodz. He graduated from medical school and started practicing as a doctor. He never accepted communism and the communist authorities did not make his life easy. He was repeatedly banned from working and in December 1968, he was denied the postdoctoral degree at the medical university. In spite of all these problems, he never left Poland. He always stressed that no one will decide for him where and how he is to live his life. He also continued his political activity. He helped the persecuted and signed protests against injustice. He was a collaborator of the Workers Defense Committee, as well as one of the leaders of "Solidarity". He was interned on December 13, 1981 and released after a few days in prison, after the intervention of intellectuals from the West. In 1983, he boycotted the official ceremony on the anniversary of the ghetto uprising in protest against the delegalization of “Solidarity”. Until 1989, he participated in the underground “Solidarity” movement and took part in the Round Table talks.

When it was no longer necessary to fight for democracy in Poland, he began to speak out on other issues relevant to today's world. He repeatedly stressed that the duty of every man is to defend the weak and the vulnerable. He was concerned about Bosnia, then Kosovo. He helped both in action - even going with a convoy to Sarajevo – and in words. His appeal to the leaders of the NATO in April 1999 was published by the most important newspapers.

Marek Edelman always insisted that we all share responsibility for the fate of the world, and therefore we must constantly engage in difficult and dangerous issues. You have to side with those who are vulnerable and excluded. We must oppose evil in every form.

Prof. Jan Karski, the courier of the Polish underground state, also an honorary citizen of Łódź, said of him once: “Marek Edelman is the noblest of the noble. He is noble and wise. And it is a rare combination.”

Almost until his death, Edelman worked as a cardiologist in Łódź, he was the head of the Intensive Care Unit at the Pirogow hospital. He published the book "Ghetto Fights" as well as a scientific publication "The Heart Attack". Shortly before his death, a beautiful book of his was published “And there was love in the ghetto ...”, which was co-written by Paula Sawicka.

The story of Marek Edelman was described in the long interview "Shielding the flame" by Hanna Krall. In 1999, Rudi Assuntino and Wlodek Goldkorn released his biography titled "The Guardian. Marek Edelman speaks". In 2008, Witold Bereś and Krzysztof Burnetko published the book: “Marek Edelman. Life. Simply”.

"You are asking me, what is most important thing in life? The most important is the life itself. And once you have life, the most important thing is freedom ", he said in an interview. He believed that the youth of today need to be told that life is more important than anything else, that love saves and helps to survive the worst times.

Marek Edelman was an honorary doctor of many universities, including the Yale University, Universite Libre in Brussels and the Medical University of Łódź.

“I do not know what heroism is. Everyone does what they can,” said Marek Edelman. He proved with his life how much a single man can do. He died on 2 October 2009. In the Survivors' Park in Łódź , under number 219, an oak dedicated to Edelman has been planted, symbolizing his life, with a plaque bearing his name. Also in the Park, the future building of the Marek Edelman Dialogue Center will be opened in 2012.

 
alt

alt

alt

mkidn  Narodowe Centrum Kultury Narodowe Centrum Kultury

© 2020 Dialogue Center. Co-financed by the National Center for Culture as part of the Culture on the Web program.

Opening hours

BUILDING OPENING HOURS 

Monday - Friday from 11 AM to 6 PM
Saturday - Sunday from 12.00 PM to 6 PM

Admission to the building and all exhibitions
is free.

During the opening hours you can visit current exhibitions.
The last entrance to the exhibitions takes place half an hour before the closing of the building.


 

OFFICE OPENING HOURS

Monday - Friday from 9 AM to 5 PM
Saturday - Sunday CLOSED

Contact us!

Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi
ul. Wojska Polskiego 83, 91-755 Łódź
biuro@centrumdialogu.com

tel. +48 42 636 38 21
      +48 506 155 911

VAT ID PL7262636381

RIK 1/2010

REGON 101022466

BANK ACCOUNT
Bank Pekao S.A. 91 1240 3028 1111 0010 3752 7380