15:00 | Warsztaty kaligrafii tureckiej (hat)
Warsztat kaligrafii tureckiej to wyjątkowa okazja, by zanurzyć się w świat jednej z najpiękniejszych tradycyjnych sztuk wizualnych, w której każda litera staje się prawdziwym dziełem sztuki. Kaligrafia turecka, znana jako hat, rozwinęła się w Imperium Osmańskim jako wyrafinowana forma sztuki zarówno estetycznej, jak i duchowej. Zdobiła meczety, rękopisy, dokumenty urzędowe, a nawet przedmioty codziennego użytku, łącząc piękno litery z głębią znaczenia słowa. Jej precyzja, harmonia i rytm odzwierciedlają staranne balansowanie grubości i cienkości linii, a każdy ruch pióra wymaga koncentracji i uważności, co sprawia, że jest to także forma medytacji. Warsztat pozwala nie tylko poznać techniczne aspekty kaligrafii, ale także zrozumieć jej kulturowe i historyczne znaczenie. Uczestnicy dowiedzą się, jak mistrzowie kaligrafii tworzyli kompozycje, które przetrwały wieki. Podczas zajęć nauczą się prawidłowego trzymania pióra, technik tworzenia linii i kropek oraz prostych liter arabskich, wykonując ćwiczenia rozgrzewkowe, które rozwijają koordynację ręka–oko, poczucie harmonii i wrażliwość artystyczną. Każdy uczestnik będzie miał okazję stworzyć indywidualną pracę, pisząc swoje imię lub wybrane słowo w formie kaligraficznej. Prowadzący pokaże przykłady i poprowadzi przez każdy etap, zapewniając inspirację i wsparcie. Warsztat to nie tylko nauka pisma, lecz także medytacyjne doświadczenie, które pozwala wyciszyć myśli i skupić się na harmonii kształtów. Końcowa kompozycja łączy w sobie estetykę, harmonię i osobisty wyraz, a opcjonalne akcenty kolorystyczne i złote zdobienia dodają pracy indywidualnego charakteru. Uczestnicy zakończą zajęcia z własnym dziełem kaligraficznym, gotowym do powieszenia lub podarowania. To niepowtarzalna szansa, aby zanurzyć się w tradycji, która od wieków łączy sztukę, kulturę i duchowość.
Prowadzenie: Esra Sacer
Wstęp bezpłatny, zapisy: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

15:00 | Warsztaty ebru – tureckiego marmurkowania
Sztuka ebru, zwana także tureckim marmurkowaniem, to jedna z najbardziej fascynujących i nietuzinkowych tradycji artystycznych Turcji. Polega na tworzeniu barwnych, abstrakcyjnych wzorów na wodzie przy użyciu specjalnych farb i narzędzi, a następnie przenoszeniu ich na papier, co sprawia, że każda praca jest unikatowa i niepowtarzalna. W ebru najczęściej pojawiają się motywy kwiatowe, liście, rozety oraz fale, a dominują barwy naturalne – od głębokich błękitów i zieleni, przez ciepłe odcienie brązu i czerwieni, aż po złociste akcenty, które nadają kompozycjom elegancji i lekkości. Ebru od wieków zdobi książki, dokumenty i przedmioty codziennego użytku, będąc symbolem harmonii, cierpliwości i precyzji w sztuce osmańskiej. Choć w Turcji jest wysoko cenione, wciąż pozostaje mało znane i nie jest powszechnie dostępne, dlatego udział w warsztatach ebru to naprawdę niecodzienna atrakcja. Podczas zajęć uczestnicy dowiedzą się nie tylko o historii i znaczeniu tej sztuki, ale także o technikach mieszania farb, tworzenia wzorów i przenoszenia ich na papier. Każdy będzie mógł spróbować swoich sił, eksperymentować z kolorami i kształtami, rozwijając kreatywność oraz wrażliwość artystyczną. Warsztat ebru to połączenie nauki, medytacji i zabawy, Daje szansę na własnoręczne stworzenie niepowtarzalnego dzieła, które będzie piękną pamiątką. To wyjątkowe doświadczenie pozwala poczuć magię tradycyjnej tureckiej sztuki i zrozumieć, jak misternie i z pasją powstawały wzory, które zachwycają od wieków.
Prowadzenie: Anna Żymełka-Pietrzak
Wstęp bezpłatny, zapisy: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

od 16:30 | Tradycyjna muzyka turecka na żywo
Wykonanie: Yasin Atasever
Wstęp wolny

17:00 | Wykład performatywny „Wędrowcy i ich opowieści”

Wykład performatywny – wędrowcy i ich opowieści „Wędrowcy i ich opowieści” to wykład performatywny oparty na losach Adama Mickiewicza, który w 1855 roku na 2 miesiące przed śmiercią znalazł się w Stambule i tam 26 listopada zmarł. Program obejmuje odwróconą wędrówkę poety - emigranta od śmierci po dzieciństwo i przywołuje z losów poety te elementy, które podkreślają los emigranta i nawiązują do „wschodnich gustów” wieszcza. Łącząc losy Mickiewicza z Turcją, zapytujemy, powołując się na podpowiedź Stanisława Rośka, który wyraźnie pisze, że „pośród zgromadzonych w Rapperswilu pamiątek po Mickiewiczu, znalazł się fez z czerwonej pilśni wełnianej z kutasem z niebieskiego jedwabiu". Jakby więc przedstawiała się pamięć po naszym polskim Mickiewiczu, gdyby go uwieczniono na pośmiertnym portrecie z tureckim fezie na głowie? My nie tylko pytamy, my idziemy dalej, performujemy tego Mickiewicza na wschodnią nutę. Ze starej walizki wędrowca, rekwizytu wniesionego na scenę , na wzór podróżnego „kufra” zawierającego „relikwie poety”, wyjmujemy kolejne przedmioty, takie jak kamyk, konfederatkę, turecki fez, miedzianą monetę. One „wywołują” poszczególne opowieści wykonywane przy akompaniamencie instrumentów muzycznych. Koncert opowieścią prowadzi turkolożka i opowiadaczka Agnieszka Ayşen Kaim. Pojawią się fragmenty poezji polskiej i turecko-perskiej, autorstwa wędrownych poetów mistyków, Yunusa Emre z XIII/XIV wieku i Dżelaleddina Rumiego/ Mevlany z XII/XIII w.

Wystąpi Agnieszka Ayşen Kaim – dr hab. turkologii, prof. Instytutu Slawistyki PAN, polska turkolożka i tłumaczka tureckiego pochodzenia. Zajmuje się: turecką literaturą ustną, kinematografią, relacjami okcydent–orient, tożsamością i wielokulturowością w Imp. Osm. ("Ludzie dwóch kultur – wybrane przypadki transgresji kulturowej Polaków w Imperium Osmańskim w XVII, XVIII i XIX wieku", 2020;"Meddah – turecki teatr jednego aktora. Spotkanie tradycji kultury ustnej z kulturą widowiskową", 2020). Zajmuje się popularyzacją nauki w formie opowiadania scenicznego. Do 2025 roku współtworzyła Międzynarodowy Festiwal Sztuki Opowiadania.

Wstęp wolny

18:30 | Al Andalus – prezentacja „Relacje polsko-tureckie, Polacy w Turcji i ciekawostki”
Wstęp wolny

A ponadto przez całe wydarzenie:
- warsztat dotyczący nauki języka oraz alfabetu tureckiego
-prezentacja prac modern art Pani Patrycja Nurkan
- stoisko ze produktami spożywczymi prosto z Turcji
-poczęstunek dla wszystkich uczestników!

Zapraszamy do wspólnego odkrywania tureckiej sztuki, historii i opowieści – i do kolejnego spotkania kultur w Łodzi.

Wydarzenie w ramach Festiwalu Łódź Wielu Kultur 2026.
Współorganizatorem Dnia Tureckiego jest Instytut Yunus Emre
Partnerem wydarzenia jest AL-ANDALUS Centrum Języków Orientalnych.

Goście specjalni: Dyrektor Instytutu Yunus Emre - Abdüssamed Bilgili, lektorka języka tureckiego - Aybüke Eda Güven oraz Marlena Pakosz z Instytutu Yunus Emre w Warszawie.