Page 290 - Centrum Dialogu im. Marka Edelmana. Chava Rosenfarb - Ocalali. Opowiadania

Joanna Podolska

Przekleństwo pamięci

Opowiadania Chavy Rosenfarb

Zaledwie od kilku lat polscy czytelnicy mają okazję poznawać twórczość Chavy
Rosenfarb, kanadyjskiej pisarki tworzącej w języku jidysz. Der bojm fun lebn,
najważniejsza, trzytomowa powieść o społeczności łódzkich Żydów, obejmująca
ich losy od XIX stulecia aż do sierpnia 1944 roku, opublikowana została w ję-
zyku jidysz w 1972 roku w Tel Awiwie. Pierwszy tom Drzewa życia w polskim
przekładzie ukazał się w edycji Biblioteki Centrum Dialogu w Łodzi ponad
cztery dekady po pierwodruku .
1
Autorka została doceniona zarówno przez krytyków, jak i publiczność. Po-
wieść przyniosła jej wiele nagród (m.in. prestiżową nagrodę literacką im. Icyka
Mangera przyznawaną za wybitne dokonania w literaturze jidysz) i rozgłos,
choć ograniczony początkowo jedynie do odbiorców znających język żydowski .
2
Rosenfarb była już zresztą w tym środowisku rozpoznawalną poetką jidysz, do
tego czasu wydała pięć zbiorów wierszy i dramat. Zadebiutowała w 1947 roku
w Londynie tomem Di balade fun nechtikn wald (Ballada o niegdysiejszym lesie),
rok później ukazała się również w Londynie Dos lid fund em jidiszn kelner Abram
(Pieśń żydowskiego kelnera Abrama). Zarówno te, jak i kolejne zbiory wierszy
były próbą refleksji nad tym, czego doświadczyli ona, jej rodzina, przyjaciele
oraz bliżsi i dalsi znajomi, a także europejscy Żydzi w czasie II wojny światowej

1 Bibliografia książkowych wydań twórczości pisarki. Patrz: s. 297
2 Dopiero w 1985 r. Drzewo życia ukazało się w przekładzie na angielski.