30 stycznia 2024 roku zakończyliśmy uroczyście Rok Chavy Rosenfarb. Do udziału w wydarzeniu zaprosiliśmy opowiadaczkę historii kobiecych (herstorii) Magdalenę Macińską ze storytellingiem przygotowanym specjalnie na tę okoliczność pt. „Dokąd odlatują bociany. Opowieść o Chavie Rosenfarb”. Na scenie akompaniowała Magdalenie na akordeonie antropolożka kultury, muzykantka i pisarka, Katarzyna Jackowska-Enemuo.
Angielska wersja audio storytellingu
We wtorek, 30 stycznia, o godz. 18:00 zapraszamy Państwa do Centrum Dialogu na uroczyste zakończenie Roku Chavy Rosenfarb.
Do udziału w wydarzeniu zaprosiliśmy opowiadaczkę historii kobiecych (herstorii) Magdalenę Macińską ze storytellingiem przygotowanym specjalnie na tę okoliczność pt. „Dokąd odlatują bociany. Opowieść o Chavie Rosenfarb”. Akompaniament muzyczny do opowieści tworzyć będzie na żywo antropolożka kultury, muzykantka i pisarka, Katarzyna Jackowska-Enemuo.
Storytellingowi towarzyszyć będzie film podsumowujący działania zrealizowane przez Centrum Dialogu w Roku Chavy Rosenfarb, zrealizowany przez duet HaWa.
Wstęp na wydarzenie jest wolny.
--------------------
Storytelling „Dokąd odlatują bociany. Opowieść o Chavie Rosenfarb"
Opowiadanie: Magdalena Macińska
Akompaniament muzyczny: Katarzyna Jackowska-Enemuo
W dawnym żydowskim miasteczku, skąd pochodzili przodkowie Chavy, rytm pór roku wyznaczały odloty bocianów (zima) i ich powrót (wiosna). Wydawało się, że tak będzie zawsze. Ale nadeszła Zagłada. Chava była jedną z nielicznych ocalałych getta łódzkiego. Już nie wróciła do Polski. Ale w swoich utworach opisała żydowski świat sztetla i Łodzi. Nie chciała, aby został zapomniany. Jej życie to opowieść o pasji pisania, przywiązania do kultury i języka jidysz w świecie, który naznaczył Holokaust.
Magdalena Macińska – opowiadaczka historii kobiecych, czyli herstorii. Związana z Międzynarodowym Festiwalem Sztuki Opowiadania w Warszawie. Przewodniczka po Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Prowadzi autorskie spacery po wystawie stałej muzeum oraz dawnej dzielnicy żydowskiej Warszawy. Tłumaczka języka angielskiego i francuskiego. W roku 2024 ukaże się dwujęzyczna antologia poezji Ireny Klepfisz zawierająca wiersze w jej przekładzie.
Katarzyna Jackowska-Enemuo – antropolożka kultury, opowiadaczka historii, muzykantka, pisarka. Od 25 lat zajmuje się w praktyce muzyką tradycyjną i dawną – koncertuje, gra do tańca, prowadzi warsztaty. Tropi tradycje społecznego świętowania. Gra i opowiada na dużych festiwalach, ale również w domach dziecka, w lesie, w pociągach i więzieniach. Autorka i realizatorka kilku projektówdotyczących różnorodności kulturowej. Autorka tekstów piosenek i muzyki, którą wykonuje ze swoim zespołem Jazgodki i innymi muzykami. Autorka piosenek i kompozytorka muzyki do spektakli teatralnych (m.in. dla Teatru Małe Mi, Projektu Migawki, Teatru Pinokio w Łodzi), widowisk narracyjnych i opowieści. Autorka audycji i słuchowisk (m.in. cykl "Między Światem a Zaświatem" dla Polskiego Radia i słuchowisko Purimowe dla Polin). Autorka projektu Nieuchronne stanowiącego twórczą odpowiedź na doświadczenie straty. Jej książka "Tkaczka Chmur" zdobyła, m.in. Nagrodę Literacką M. St. Warszawy, a kolejna, "Między Światem a Zaświatem" nagrodę w plebiscycie "Lokomotywa".
Zapraszamy do zapozniania się z relacjami z wydarzeń, które już się odbyły:
Wykład Joanny Podolskiej pt. "Chava Rosenfarb – pisarka Łodzi", tłumaczony na PJM.
Z okazji trwającego Roku Chavy Rosenfarb Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi zaprasza miłośników literatury i historii na kolejne wydarzenie poświęcone Patronce Roku. Znawczyni prozy i poezji żydowskiej pisarki, redaktorce jej książek, Joannie Podolskiej, będzie towarzyszyła tłumaczka Polskiego Języka Migowego, więc wykład będzie dostępny dla osób głuchych i słabosłyszących.
Międzynarodowa konferencja naukowa "Chava Rosenfarb i żydowskie pisarki XX wieku"
W połowie października odwiedzili nas przedstawiciele drugiego i trzeciego pokolenia Chavy Rosenfarb, którzy przyjechali do Łodzi na zaproszenie Centrum Dialogu oraz Centrum Badań Kultury Żydowskiej przy Wydziale Filologicznym Uniwersyetetu Łódzkiego na konferencję naukową "Chava Rosenfarb i żydowskie pisarki XX wieku", współorganizowanym wspólnie z Instytutem Toleracji.
Wspaniale było usłyszeć, że przyjazd do Łodzi sprawił, iż bliscy pisarki zobaczyli Łódź w szerszym kontekście. Przestała być dla nich wyłącznie czarno-białym miastem z zamknięta żydowską dzielnicą, które znali z opowieści i zdjęć tych, którzy przeżyli wojnę.
W przeddzień rozpoczęcia konferencji naukowej dr Abraham Morgentaler, syn pisarki, wygłosił wykład "Łódź, testosteron i ludzka godność" w siedzibie Łódzkiego Towarzystwa Naukowego przy ul. Skłodowskiej-Curie 11 Jest on wybitnym lekarzem urologiem, zajmującym się tematem testosteronu i jego wpływu na zdrowie mężczyzn.
Fot. Agnieszka Cytacka
18 października w Centrum Dialogu odbyłły się wydarzenia przygotowane w celu upamiętnienia pisarki z udziałem jej rodziny.
Z rąk pani prezydent Małgorzaty Moskwy-Wodnickiej certyfikat nadania DRZEWA PAMIĘCI Heni Reinhartz (Rosenfarb) oraz Nochemowi Reinhartz (siotra Chavy Rosenfarb wraz z mężem) odebrała córka siostry Chavy Rosenfarb, Adele Reinhartz, z rodziną. Centrum Dialogu przygotowało także niespodziankę bliskim pisarki, dedykując DRZEWKO pamięci SIMIE ROSENFARB (z domu Pinczewskiej), matce Patronki Roku 2023. Certyfikat odebrała Goldie Morgentaler, córka Chavy Rosenfarb. Bardzo się cieszymy, że Park Ocalałych gęstnieje od drzew, które będą "pamiętać" tych, którym udało się przeżyć getto łódzkie, ale niekoniecznie są już z nami.
Fot. Agnieszka Cytacka
Dzień przed inauguracją konferencji bliscy Chavy Rosenfarb odwiedzili Cmentarz Żydowski. Po łódzkiej nekropolii oprowadziła naszych gości Milena Wicepolska-Góralczyk.
Fot. Agnieszka Cytacka
Wraz z rodziną Chavy Rosenfarb łodzianie zwiedzili teren byłego getta łódzkiego, w tym miejsca w których Chava Rosenfarb mieszkała i przebywała w czasie wojny. Przy ul. Łagiewnickiej 8 powstał mural autorstwa Dariusza Paczkowskiego dedykowany znakomitej pisarce jidysz. Bardziej wnikliwi znajdą kolejne murale autorstwa streetartowca na Bałutach.
Fot. Agnieszka Cytacka
18 października popołudnie w Centrum Dialogu wypełniły dyskusje z udziałem bliskich pisarki, m.in. jej córki Goldie Morgentaler i syna Abrahama Morentalera, siostrzenicy Adele Reinhartz i przedstawiciela trzeciego pokolenia - Mordechaia Walfish.
Zapraszamy do obejrzenia relacji z rozmów i wykładów w Centrum Dialogu tutaj:
Wieczór zamknął koncert "Drzewo życia", skomponowany przez Artura Zagajewskiego.
Fot. Agnieszka Cytacka
Odsłonięcie tablicy na pasażu Chavy Rosenfarb
W piątek, 20 października odbyło się symboliczne odsłonięcie tablicy na pasażu łączącym Wigencję z ul. Roosevelta, któremu oficjalnie zostało nadane imię Chavy Rosenfarb.
Rada Miejska w Łodzi zgodziła się, aby pasaż w samym centrum Łodzi, na tyłach OFF Piotkowskiej, nosił imię pisarki i poetki żydowskiego pochodzenia urodzonej w Łodzi. O nadanie temu miejscu imienia wystąpiła w ubiegłym roku Joanna Podolska, dyrektorka Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi oraz członkinie Łódzkiego Szlaku Kobiet.
W wydarzeniu wzięli udział m.in. Joanna Podolska, dyrektorka Centrum Dialogu im. Marka Edelmana, Marcin Gołaszewski, przewodniczący Rady Miejskiej w Łodzi, członkowie rodziny Chavy Rosenfarb, zaproszeni do Łodzi: Goldie Morgentaler oraz Abraham Morgentaler oraz Adele Reinhartz, córka siostry pisarki wraz z rodzinami i z krewnymi z różnych części świata, m.in. Kanaday, USA, Szwecji, Belgii, przedstawiciele Uniwersytetu Łódzkiego, Ewa Bużałek z Łódzkiego Szlaku Kobiet oraz senator Artur Dunin.
19 i 20 października odbyły się wykłady naukowców i naukowczyń zajmujących się twórczością żydowskich pisarek XX wieku, w tym dorobkiem Chavy Rosenfarb na Wydziale Filologicznym UŁ.
CENTRUM BADAŃ KULTURY ŻYDOWSKIEJ przy WYDZIALE FILOLOGICZNYM UNIWERSYTETU ŁÓDZKIEGO oraz CENTRUM DIALOGU im. MARKA EDELMANA w ŁODZI zapraszają do udziału w Międzynarodowej Konferencji Naukowej CHAVA ROSENFARB I ŻYDOWSKIE PISARKI XX WIEKU
Stulecie urodzin pochodzącej z Łodzi, ale tworzącej po wojnie, głównie w Kanadzie, Chavy Rosenfarb (1923-2011), uważanej za najwybitniejszą współczesną pisarkę języka jidysz, to okazja, by poddać refleksji naukowej nie tylko powieści, wiersze i eseje jej autorstwa, ale także przyjrzeć się twórczości innych dwudziestowiecznych żydowskich pisarek, które artykułowały w podobny lub właśnie odmienny sposób swoje doświadczenie żydowskie, kobiece i genderowe. Pragniemy poszerzyć pole naszej uwagi, choć już same teksty Rosenfarb są bardzo interesującym materiałem do badań nad wątkami autobiograficznymi w literaturze, fikcjonalnymi reprezentacjami Zagłady, zapisami doświadczenia getta, próbami literackiego odtworzenia zaginionych światów sztetla i żydowskiej Łodzi czy nad znaczącymi te wszystkie światy „śladami płci”. Przedmiotem refleksji chcemy uczynić twórczość żydowskich autorek, piszących w XX wieku nie tylko w języku jidysz – jak Chava Rosenfarb – czy polskim i hebrajskim, ale także w językach krajów, w których autorki te żyły i tworzyły, bądź z którymi czuły się związane.
Stulecie urodzin pochodzącej z Łodzi, ale tworzącej po wojnie, głównie w Kanadzie, Chavy Rosenfarb (1923-2011), uważanej za najwybitniejszą współczesną pisarkę języka jidysz to okazja, by poddać refleksji naukowej nie tylko powieści, wiersze i eseje jej autorstwa, ale także przyjrzeć się twórczości innych dwudziestowiecznych żydowskich pisarek, które artykułowały w podobny lub właśnie odmienny sposób swoje doświadczenie żydowskie, kobiece i genderowe. Pragniemy poszerzyć pole naszej uwagi, choć już same teksty Rosenfarb są bardzo interesującym materiałem do badań nad wątkami autobiograficznymi w literaturze, fikcjonalnymi reprezentacjami Zagłady, zapisami doświadczenia getta, próbami literackiego odtworzenia zaginionych światów sztetla i żydowskiej Łodzi czy nad znaczącymi te wszystkie światy „śladami płci”. Przedmiotem refleksji chcemy uczynić twórczość żydowskich autorek, piszących w XX wieku nie tylko w języku jidysz – jak Chava Rosenfarb – czy polskim i hebrajskim, ale także w językach krajów, w których autorki te żyły i tworzyły, bądź z którymi czuły się związane.
Program:
18 PAŹDZIERNIKA (ŚRODA)
Miejsce: Centrum Dialogu im. Marka Edelmana, ul. Wojska Polskiego 83
Wszystkie wystąpienia i wykłady w dniu 18 października z tłumaczeniem symultanicznym (polski/angielski, angielski/polski). Słuchawki zostaną udostępnione bezpośrednio przed oficjalną inauguracją konferencji.
2:00 p.m. – Registration / Rejestracja uczestników
2:00-3:00 p.m. – Welcome coffee / little lunch / Powitalna kawa / mały lunch (for conference guests / dla gości konferencji)
2:30-3:00 p.m. – The certification of new trees of remembrance in the Survivors’ Park / Wręczanie certyfikatów Drzew Pamięci w Parku Ocalałych
3:00-3:30 p.m. – Official inauguration / Oficjalna inauguracja konferencji
3:30-4:00 p.m. – Goldie Morgentaler (Canada, University of Lethbridge): Chava Rosenfarb, Poland and Translation (keynote lecture / wykład inauguracyjny)
4:00-4:30 p.m. – Adele Reinhartz (Canada, University of Ottawa): Chanele’s Diary or Henia’s Memoir?: A Mystery Document from (or about?) the Lodz Ghetto
4:30-5:00 p.m. – Mordecai Walfish (USA, New York): I Was Never a Sunday Scribbler: the Place of Writing in the Life of Chava Rosenfarb and her Sister Henia Reinhartz
5:00-5:30 p.m. – Break / Przerwa
5:30-6:30 p.m. – Conversation with Chava Rosenfarb’s Family and discussion / Rozmowa z rodziną Chavy Rosenfarb i dyskusja (host / prowadzenie: Joanna Podolska)
6:30-7:00 p.m. – Break / Przerwa
7:00-8:00 p.m. – Concert Tree of Life inspired by poetry of Chava Rosenfarb / Koncert Drzewo życia inspirowany poezją Chavy Rosenfarb (Composer / Kompozytor: Artur Zagajewski)
19 PAŹDZIERNIKA (CZWARTEK)
PLACE / MIEJSCE: Faculty of Philology, 171/173 Pomorska street /Wydział Filologiczny UŁ, ul. Pomorska 171/173
9:30-12:00 – PLENARY SESSION / PANEL PLENARNY
9:30 – Welcome / Powitanie
9:30-9:50 – Kathryn Hellerstein (USA, University of Pennsylvania): Chava Rosenfarb’s Poetry
9:50-10:10 – Jeffrey Wallen (USA, Hampshire College): Fathoming the Depths in The Tree of Life: The Loneliness of the Female Yiddish Writer
10:10-10:30 – Golda Van Der Meer (Catalonia/Spain, Universitat de Barcelona): Chava Rosenfarb and the task of the Yiddish translator
10:30-11:00 – Urszula Chowaniec (Poland/Sweden, Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego/Paideia Folh.gskola Stockholm), Jan Schwartz (Sweden, Lunds Universitet): To Be a Yiddish Woman’s Writer, a Woman Writer? Correspondence Between Chava Rosenfarb and Zenia Larsson
11:00-11:30 – Discussion / Dyskusja
11:30-11:45 – Letter for the Living / List do potomnych – Written by Chava Rosenfarb. Performed by Jane Arnfield (UK, Northumbria University). Performative Reading
11:45-12:00 – Coffee break / Przerwa kawowa
12:00 – 2:00 p.m. – DIVISION INTO TWO PARALLEL SESSIONS / PODZIAŁ NA DWA RÓWNOLEGŁE PANELE
PANEL A (English)
12:00-12:20 – Carola Hilmes (Germany, Goethe Universit.t Frankfurt a.M.): Contemporary Witnesses Write about the Lodz/Litzmannstadt Ghetto: A Comparison of Different Literary Forms
12:20-12:40 – Hannah Pollin-Galay (Israel, Tel Aviv University): Journeys with Language in Rosenfarb’s The Tree of Life
12:40-1:00 p.m. – Norman Ravvin (Canada, Concordia University): Boomtown Poets: Framing Chava Rosenfarb and Esther Shumiatcher
1:00-1:20 p.m. – Regan Treewater-Lipes (Canada, MacEwan University): Cynthia Ozick and the Literary Negotiation of Post Shoah Jewish Consciousness
1.20-2:00 p.m. – Discussion / Dyskusja
2:00-3:00 p.m. – Lunch break / Przerwa na obiad
PANEL B (English)
3:00-3:20 p.m. – Isa Milman (Canada, Victoria, British Columbia): The Lost Poems of Basia Kramer. A Polish-Jewish Woman Writer Eradicated from History
3:20-3:40 p.m. – Anna Frątczak (Poland, Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego): Topography of memory: Łódź in Chava Rosenfarb’s novels
3:40-4:00 p.m. – Sonia Gollance (United Kingdom, University College London): Tea Arciszewska’s Miryeml (1958/59) and Yiddish Plays by Women
4:00-4:20 p.m. – Lynn Shapiro (USA, Chicago): Judith Berg and The Intersection of Dance and Text in Yiddish Literature
4:20-4:40 p.m. – Laura Estrin (Argentina, Universidad de Buenos Aires): Theory and Jewishness. Poetics of the Continuum
4:40-5:20 p.m. – Discussion / Dyskusja
PANEL C (English)
3:00-3:20 p.m. – Ariane Santerre (Canada, University of Montreal): “For Every Life Saved Another Must Be Sacrificed”: Chava Rosenfarb’s Literary Depictions of the Grey Zone in The Tree of Life and Edgia’s Revenge ONLINE
3:20-3:40 p.m. – Linda/Leye Lipsky (Canada, York University, Toronto): Nusakh Beyle: The Poetic Mode of Beyle Schaechter-Gottesman ONLINE
3:40-4:00 p.m. – Lesley Turner (Canada, University of Toronto): The Rhetoric of Edgia’s Revenge ONLINE
4:00-4:20 p.m. – Jesse Toufexis (Canada, University of Ottawa): “Smoke Rising Day and Night”: Exploring Chava Rosenfarb’s Implicit Mysticism in Edgia’s Revenge ONLINE
4:20-4:40 p.m. – Christa Whitney (USA, Yiddish Book Center): Women Yiddish Writers’ Living Legacy ONLINE
4:40-5:20 p.m. – Discussion / Dyskusja
PANEL D (English)
3:00-3:20 p.m. – Isa Milman (Canada, Victoria, British Columbia): The Lost Poems of Basia Kramer. A Polish-Jewish Woman Writer Eradicated from History
3:20-3:40 p.m. – Anna Frątczak (Poland, Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego): Topography of memory: Łódź in Chava Rosenfarb’s novels
3:40-4:00 p.m. – Sonia Gollance (United Kingdom, University College London): Tea Arciszewska’s Miryeml (1958/59) and Yiddish Plays by Women
4:00-4:20 p.m. – Lynn Shapiro (USA, Chicago): Judith Berg and The Intersection of Dance and Text in Yiddish Literature
4:20-4:40 p.m. – Laura Estrin (Argentina, Universidad de Buenos Aires): Theory and Jewishness. Poetics of the Continuum
4:40-5:20 p.m. – Discussion / Dyskusja
-----------
5:30 p.m. (plenary) – Documentary/Dokument “Yiddish Montreal, Chava Rosenfarb & Goldie Morgentaler” and meeting with Erica Pomerance (Canada)
ENG: Yiddish Montreal, Chava Rosenfarb & Goldie Morgentaler. Archives from a documentary film project by Erica Pomerance. Based on the treatment: Irene Ellenberger, Philippe Amiguet. Producer in development: Monique Simard, Productions Virage
POL: Jidysz Montreal, Chava Rosenfrab i Goldie Morgentaler. Materiał filmowy projektu Eriki Pomerance. Realizacja: Irene Ellenberger, Philippe Amiguet Produkcja: Monique Simard, Productions Virage
20 PAŹDZIERNIKA (PIĄTEK)
TWO PARALLEL SESSIONS / DWA RÓWNOLEGŁE PANELE
PANEL A (English)
9:30-9:50 – Sylwia Chutnik (Poland, Uniwersytet SWPS/Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie): “We want to believe that there is meaning”. Women’s Voices in the Ringelblum’s Archive
9:50-10:10 – Allison Schachter (USA, Vanderbilt University): Rokhl Brokhes’s Radical Aesthetics
10:10-10:30 – Ruth Panofsky (Canada, Toronto Metropolitan University): Chava Rosenfarb’s Montreal Connections: Writers Miriam Waddington and Adele Wiseman
10:30-10:50 – Shana Rosenblatt Mauer (Israel, Herzog College/Schechter Institute): Chava Rosenfarb and Ida Fink’s Short Stories – Circumventing Readers’ Post-Modern Skepticism ONLINE
10:50-11:30 – Discussion / Dyskusja
11:30-12:00 – Coffee break / Przerwa kawowa
PANEL B (Polish)
9:30-9:50 – Agnieszka Żółkiewska (Poland, Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma w Warszawie): „Ja i getto to jedno”. Henryka Łazowertówna wobec doświadczenia Zagłady
9:50-10:10 – Joanna Degler (Poland, Uniwersytet Wrocławski): Między oswajaniem a wyobcowaniem – czyli wyzwania przekładu na język polski powieści Chavy Rosenfarb
10:10-10:30 – Anna Jamrozek-Sowa (Poland, Uniwersytet Rzeszowski): „Ostatni sens mojego życia”. Zapis zmagań o pamięć w pamiętnikach polsko-izraelskiej pisarki Haliny Birenbaum
10:30-10:50 – Anna Wal (Poland, Uniwersytet Rzeszowski): „Romans, książka o holocauście, książka mojego pokolenia”. O powieści Tort weselny Lei Shinar
10:50-11:30 – Dyskusja
11:30-12:00 – Coffee break / Przerwa kawowa
PANEL C (ENGLISH)
12:00-12:20 – Sandra Chiritescu (USA, Columbia University): Immigrant Mothers of the Second Wave: Jewish-American Feminist Autofiction
12:20-12:40 – Tha.s Miller (USA, University of California, Santa Cruz): Feminist Reclamation as Resistance: The Rise of Online Women in Yiddish Literature Courses in the US and Canada
12:40-1:00 p.m. – Jakub Zygmunt (Poland, Uniwersytet Warszawski): Social Themes in Celia Dropkin’s Prose Works
1:00-1:20 p.m. – Julie Sharff (Canada, University of Toronto): Dos meydl/ di kallah/ dos vayb: The Semiotics of Yiddish Girlhood in the Fiction of Esther Singer Kreitman ONLINE
1:20-2:00 p.m. – Discussion / Dyskusja
PANEL D (Polish)
12:00-12:20 – Arsen Hordziy (Italy, Universit. degli Studi di Genova): Teksty tradycji żydowskiej w twórczości Irit Amiel
12:20-12:40 – Krystyna Gielarek-Gorczyca (Poland, Uniwersytet Rzeszowski): Między peronem Dworca Gdańskiego a Jerozolimskim morzem, czyli o twórczości Violi Wein
12:40-13:00 – Beata Tarnowska (Poland, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie): Renata Jabłońska, pisarka z Tel Avivu (i z Łodzi)
13:00-13:10 – Danuta Szajnert, Małgorzata Domagalska (Poland, Uniwersytet Ł.dzki): Między sztetlem a Łodzią – o dwóch powieściach Chavy Rosenfarb
13:10-13:20 – Joanna Podolska (Poland, Uniwersytet Łódzki): Wędrówki przez wewnętrzne kontynenty. Chavy Rosenfarb eseje z Łodzią w tle
13:20-13:30 – Dyskusja
-----
2:00 p.m. – End of the International Conference Chava Rosenfarb and the Jewish Female Writers of XXth Century / Zakończenie Międzynarodowej Konferencji Chava Rosenfarb i żydowskie pisarki XX wieku
25 sierpnia odbył się spacer "Jesteśmy jednym kawałkiem tęsknoty".
Spacer był prowadzony przez Łódzki Szlak Kobiet. Iza Olejnik i Ewa Kamińska-Bużałek oddały głos głos Chavie Rosenfarb, a także Melanii Fogelbaum, Irene Hauser i Rywce Lipszyc, czytając fragmenty ich dzienników z czasów wojny, powieści oraz wierszy.
Fot. HaWa
-----------------------------------------------------------------------------------
ODSŁONIĘCIE MURALU "DRZEWO ŻYCIA"
Na jednej z monochromatycznych ścian Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi 28 lipca został odsłonięty mural, który stanowi odniesienie do twórczości Patronki Roku 2023 – Chavy Rosenfarb. Autorką projektu jest Aleksandra Ignasiak – malarka, performerka, twórczyni instalacji stałych i efemerycznych w przestrzeni publicznej, związana z Akademią Sztuk Pięknych w Łodzi.
Fot. HaWa
---------------------------------------------------------------------------------
WAKACYJNE CZYTANIE PROZY CHAVY ROSENFARB W CENTRUM DIALOGU IM. MARKA EDELMANA
Cotygodniowe spotkania z twórczością Patronki Roku 2023 były znakomitą okazją do poznania fragmentów kolejnych tomów powieści Chavy Rosenfarb. Każdy z odczytów poprzedzony został krótkim wprowadzeniem.
27.06, godz. 17.00 – „Bociany. Opowieść o sztetlu”
04.07, godz. 17.00 – „Między miasteczkiem i Łodzią. Opowieść o miłości”
11.07, godz. 17.00 – „Drzewo życia t. I”
18.07, godz. 17.00 – „Drzewo życia t. II”
25.07, godz. 17.00 – „Drzewo życia t. III”
Podczas każdego ze spotkań zaprezentowany został fragment ostatniej powieści Chavy Rosenfarb „Listy do Abraszy”, którą wydamy w drugiej połowie 2023 roku w serii Biblioteka Centrum Dialogu.
Wstęp na wydarzenie jest wolny!
-------------------------------------------------
DZIEŃ DRZEWA Prowadzenie: Joanna Podolska.
Monika Krajewska – polska artystka, która od lat zgłębia różne obszary sztuki żydowskiej i bada mowę symboli. W swoich pracach łączy obraz z tekstem, wersety z Tory, midraszy i liturgii oraz hebrajskie litery. W 1982 r. wydała album fotograficzny Czas kamieni, w którym przedstawiła żydowską sztukę nagrobną głównie z terenów wschodniej Polski. Od wielu lat zajmuje się wycinanką, którą łączy z kolażem, frotażem i fotografią. Prowadzi warsztaty wycinanki i kaligrafii hebrajskiej. Jest członkiem The Guild of American Papercutters. Drzewo Życia jest jednym z najważniejszych symboli, który pojawia się w jej pracach.
Wycinanka to sztuka, która szczególnie rozkwitła wśród Żydów Europy Wschodniej w XIX wieku i była ściśle związana z życiem religijnym, m.in. ze świętami i progami życia. Ich twórcy łączyli symbole żydowskie, takie jak menora, korona i lwy, z motywami sztuki europejskiej i lokalnej. Wycinanki tworzyli też Żydzi z Włoch, Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu. Ludowa wycinanka żydowska zanikła, ale po latach stała się inspiracja dla artystów i odrodziła się – już w innej formie. Podczas prezentacji uczestnicy zapoznają się z jej historią, symboliką i techniką wykonania, a podczas warsztatów wykonają własną wycinankę.
Wstęp wolny.
„Drzewo życia” – to monumentalna powieść o Łodzi, a przede wszystkim o łódzkim getcie, które Chava Rosenfarb sama przeżyła. To również opowieść o ludziach, których autorka znała i o wydarzeniach, których była świadkiem. Trylogia obejmuje lata 1939-1944. Nagranie pochodzi z ostatniego, trzeciego tomu, i przybliża okres od 1942 roku do likwidacji getta w 1944 roku. Mimo, że Rosenfarb obrazuje czas nienawiści, pogardy i śmierci, książka niesie przesłanie pokoju i miłości.
Joanna Degler - literaturoznawczyni, tłumaczka języka jidysz związana z Zakładem Studiów Żydowskich Uniwersytetu Wrocławskiego. Zajmuje się głównie poezją żydowską i twórczością kobiet. W 2005 r. wydała książkę „Jung Wilne – żydowska grupa artystyczna”. W 2010 r. ukazał się zredagowany przez nią tom „Nieme dusze. Kobiety w kulturze jidysz”. Od 2015 r. wchodzi w skład zespołu redaktorów i tłumaczy powieści Rosenfarb wydawanych przez Centrum Dialogu im. Marka Edelamana w Łodzi.
Rozmowa w języku angielskim w formule on-line. Zapisy: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
"Drzewo Życia, czyli ABC poszukiwań genealogicznych" – warsztaty genealogiczne prowadzone we współpracy z Archiwum Państwowym w Łodzi i Klubem Genealogicznym Centrum Dialogu „Drzewo Życia”.
Warsztaty kierowane do osób dorosłych. Obowiązują zapisy: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. (w tytule maila prosimy podać temat spotkania), tel. 42 636 38 21, 506 155 911
Czas trwania: 2 h.
„Miasto Łódź wyglądało jak statek o tysiącu kominów. Spacer śladami Chavy Rosenfarb”
Prowadzenie: Łódzki Szlak Kobiet.
Spacer, podczas którego odwiedzimy miejsca związane z biografią Chavy Rosenfarb, rozpocznie się w miejscu, który był pierwszym łódzkim adresem ojca pisarki, Abrahama Rozenfarba.
