Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi

WYSTAWY ARCHIWALNE

Dziewczyna z pamiętnika. W poszukiwaniu Rywki z łódzkiego getta

Wystawa Żydowskiego Muzeum Galicja w Krakowie. Wystawa czynna w Centrum Dialogu im. Marka Edelmana do 31 lipca 2019.

61551736 2870070299677095 2004532825558089728 n

W 1945 roku radziecka lekarka odnalazła w wyzwolonym właśnie obozie Auschwitz-Birkenau szkolny zeszyt. Był to pamiętnik pisany przez nastoletnią Rywkę Lipszyc w łódzkim getcie między październikiem 1943 a kwietniem 1944 roku - świadectwo żydowskiej dziewczynki, która straciła rodzeństwo i rodziców, ale mimo chwil zwątpienia, nie straciła nadziei. Po ponad 60 latach od odnalezienia, pamiętnik trafił do Stanów Zjednoczonych, gdzie został przetłumaczony z języka polskiego, opatrzony historycznymi komentarzami i wydany w formie książki.

Pamiętnik Rywki Lipszyc, wzruszający zapis życia i dorastania w łódzkim getcie stanowi punkt wyjścia wystawy. Wybrane fragmenty dziennika opatrzone zostały komentarzami ekspertów, m.in. historyków, lekarki, psychologa, rabinki. Komentarze te pomagają zrozumieć kontekst czasów i wydarzeń, do których w swoim pamiętniku odnosi się Rywka.

Na wystawie znajdują się również unikalne historyczne artefakty i dokumenty pochodzące z muzeów z Polski, USA, Izraela, Niemiec i Belgii. Korale, naparstek, zabawka - stanowią przejmujące świadectwo dokumentujące personalny wymiar zagłady, wymiar który tak łatwo pominąć ucząc o Holokauście.

Historia ukazana na wystawie „Dziewczyna z pamiętnika. W poszukiwaniu Rywki Lipszyc” to głównie, choć nie wyłącznie, historia kobiet. Większość wojennych narracji i wspomnień z czasów niemieckiej okupacji koncentruje się na losach mężczyzn – żołnierzy, polityków, liderów. W świecie Rywki perspektywa jest odmienna. Mężczyźni pojawiają się we wspomnieniach, pozostają w cieniu, w tle. Są obecni, ale nie dominujący. Świat, który znamy z pamiętnika Rywki, zaludniają kobiety, jego strukturę tworzą relacje pomiędzy nimi. Wypełnia go ich ból i tęsknota, ich odwaga i codzienna walka, ich strach.

Wystawa skupia się na tym aspekcie, przybliża odwiedzającym świat kobiet, który Rywka opisuje na kartach swojego pamiętnika. Aby nie zakłócać tej wyjątkowej narracji, wszystkie komentarze, którymi opatrzony został tekst dziennika, również zostały przygotowane przez kobiety. Sama zaś idea komentarzy silnie nawiązuje do żydowskiej tradycji objaśniania i interpretowania świętych tekstów. W ten symboliczny sposób wystawa nawiązuje także do przywiązania Rywki do tradycji, w której wyrosła, do jej niezachwianej wiary w Boga i jego opiekę.

Archiwalne fotografie ilustrujące historię Rywki Lipszyc są autorstwa trzech najbardziej znanych fotografów getta w Łodzi: Henryka Rossa, Mendla Grossmana oraz Waltera Geneweina, którzy utrwalili rzeczywistość getta na kolorowych kliszach. Niektóre z negatywów są zniszczone, niekompletne. Przechowywane w zamkniętych pojemnikach, w ziemi, w ukryciu, uległy częściowemu uszkodzeniu. Pokazują tylko część zatrzymanego na kliszy obrazu. Są fragmentaryczne, jak cała opowieść o Rywce, która - podobnie jak te negatywy - musiała czekać długie lata, by ujrzeć światło dzienne.

LODZER MISZMASZ, czyli opowieść o żydowskiej Łodzi

Wystawa "Lodzer miszmasz" to opowieść o łódzkich Żydach: o religii, języku, kulturze, o znanych i mniej znanych artystach, pisarzach, przemysłowcach, o ważnych w historii datach i miejscach, o świętach obchodzonych regularnie każdego roku, o radościach i dramatach, o historii łódzkiego getta i o tym, czym dziś żyją łódzcy Żydzi.

13335794 1396268747057265 2402451848365796962 n

Wystawie towarzyszyły spotkania, wykłady, spacery i wiele innych atrakcji. Wystawa jest już zamknięta jednak można ją obejrzeć wirtualnie.

Oprowadzanie wirtualne: https://www.youtube.com/watch?v=1h_7Ce5vt2c&t=111s//

Scenariusz: Joanna Podolska

Projekt wystawy: POLKADOT

Producent: Agpositivo // Beata Grabska // Adam Sikorski

Koordynator: Katarzyna Kurowska

Konsultanci: Symcha Keller, Joanna Lisek, Magdalena Ruta


Partnerzy wystawy: Archiwum Państwowe w Łodzi, Gmina Wyznaniowa Żydowska w Łodzi, Muzeum Sztuki w Łodzi, The Arthur Szyk Society, TSKŻ, Żydowski Instytut Historyczny im. E. Ringelbluma

CZŁOWIEK ZA BURTĄ. ŁODZIANIE 50 LAT PO MARCU

"Człowiek za burtą. Łodzianie 50 lat po Marcu" jest interdyscyplinarnym projektem o uniwersalnym i wielopłaszczyznowym charakterze. Rezultatem projektu są multimedialne wystawy, gdzie uczestnicy opowiadają o swoich losach, swoich doświadczeniach emigracyjnych i o ich integracji w społecznościach gospodarzy.

marzec 1968 lodz 2018 fej tlo

Ponieważ wystawy te mają zarówno wymiar historyczny jak i edukacyjny, pozostaną one aktualne przez okres dłuższy, niż tylko jako ograniczona czasowo wystawa upamiętniająca rocznicę wybranego wydarzenia. Projekt „Człowiek za burtą. Łodzianie 50 lat po Marcu" ma na celu przedstawienie losów Żydów z Łodzi, którzy opuścili Polskę w tym okresie. Tytuł projektu „Człowiek za burtą” symbolizuje ich walkę o przetrwanie w obcym środowisku "bez kamizelki ratunkowej".

Duński Instytut Kultury postanowił objąć patronatem projekt "Człowiek za burtą". Kierownikiem projektu jest Bogusława Sochańska, szefowa Duńskiego Instytutu Kultury w Warszawie.

Ambasada RP w Kopenhadze wyraziła oficjalne poparcie i zainteresowanie projektem. Ambasada wraz z panią ambasador Henryką Mościcką-Dendys jest oficjalnym opiekunem projektu

Wystawa dofinansowana z dotacji Urzędu Miasta Łodzi.

Autorzy: Kamila Bogulewska, Aleksander Milchtach Sław

Relacja z otwarcia: https://www.centrumdialogu.com/multimedia/facebook?id=2129491503734982

Wykład: https://www.centrumdialogu.com/multimedia/facebook?id=2130828903601242

NIE MA DZIECI, SĄ LUDZIE. PRAWA DZIECKA TO PRAWA CZŁOWIEKA

W 2017 roku minęło 75 lat od jednego z najtragiczniejszych wydarzeń związanych z historią II wojny światowej. Z getta utworzonego na terenie Łodzi we wrześniu 1942 roku Niemcy kazali wywieźć wszystkie dzieci poniżej 10. roku życia, ponieważ nie nadawały się do pracy.
Choć od tych tragicznych wydarzeń, które przeszły do historii pod nazwą Wielka Szpera, minęło kilkadziesiąt lat, ludzkość nie wyciągnęła wniosków. Mimo powołania wielu międzynarodowych instytucji, mających chronić najmłodszych, nieustannie łamane są ich prawa. Także teraz na świecie toczą się wojny: w Syrii, na Ukrainie, napięta sytuacja jest w Azji, dzieci umierają z głodu w Afryce.

Przez kuratora - Artura Chrzanowskiego do wystawy zostały zaproszone młode artystki, będące na starcie swojej pracy – studentki i niedawne absolwentki Akademii Sztuk Pięknych i Szkoły Filmowej w Łodzi oraz Uniwersytetu Łódzkiego. Wystawa podzielona została na dwie integralne części. Rolę informacyjno-upowszechniającą spełnia część edukacyjna, zaprojektowana przez Weronikę Hrynkiewicz, absolwentkę Wydziału Grafiki Malarstwa ASP w Łodzi. Druga część wystawy to indywidualne wypowiedzi artystyczne – interpretacje wybranych praw dziecka: Magdaleny Franczuk, Małgorzaty Pawlak, Ady Bireckiej, Angeliki Korzeniowskiej, Agnieszki Kozi Kozłowskiej, Agaty Wieczorek, Katarzyny Świstek.

Wystawa "Nie ma dzieci są ludzie. Prawa dziecka to prawa człowieka" powstała w ramach projektu "Dzieci XXI wieku".

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

mkidn

Dofinansowano z dotacji Urzędu Miasta Łodzi.

Łódź Kreuje

KARSKI. NIE DAĆ ŚWIATU ZAPOMNIEĆ

Przygotowana z okazji stulecia urodzin Jana Karskiego wystawa Narodowego Centrum Kultury „Karski. Nie dać światu zapomnieć” to próba przybliżenia szerokiej publiczności jednej z najwspanialszych postaci dwudziestowiecznej historii. Opowieść o życiu Karskiego jest podzielona na dziewięć rozdziałów poświęconych najważniejszym momentom jego biografii.

10175968 884081148276030 876266268609799281 n 2

Wystawę przez dwa lata (2014 - 2015) można było oglądać w budynku Centrum Dialogu. Teraz dostępna jest wersja wirtualna.

WIRTUALNY SPACER PO WYSTAWIE "KARSKI. NIE DAĆ ŚWIATU ZAPOMNIEĆ"
http://www.centrumdialogu.com/pl/wydarzenia/1494-wirtualny-spacer-po-wystawie-qkarski-nie-da-wiatu-zapomnieq

Organizator wystawy: Narodowe Centrum Kultury