Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi

Dokładna liczba Ocalałych z łódzkiego getta nie jest znana – szacuje się ją między 7 a 12 tysięcy. Park Ocalałych został poświęcony właśnie tym osobom i ich pamięci. Jedną z form tego upamiętnienia jest idea dedykowania Ocalałym drzewka w Parku. Do dzisiaj przyznanych zostało 545 drzewek - pierwsze z nich nadane zostały w 2004 roku, a ostatnie w październiku 2011 roku, w trakcie 70. rocznicy deportacji Żydów z Europy Zachodniej do łódzkiego getta.

Główną osią kompozycyjną Parku jest aleja Arnolda Mostowicza. Łączy ona Pomnik Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej z Kopcem Pamięci, na szczycie którego stoi ławeczka Jana Karskiego. Wzdłuż całej alei ułożone są granitowe tablice z wyrytymi nazwiskami Ocalałych z Litzmannstadt Ghetto i numerami nadanych im w Parku drzew.

Zyskind Sara


 Sara Zyskind (Sara Plager). Urodziła się 26 marca 1927 r. w Łodzi jako córka Anszela Kalmana i Mindli z d. Biederman. W 1940 r. trafiła do getta. Od 1942 r. pracowała w zakładach bawełnianych. Podczas likwidacji getta w sierpniu 1944 r. została przetransportowana do Auschwitz.

 

Susser Lili (Cukier)

 Lilii Susser (Cukier) urodziła się 19 marca 1927 r. w Łodzi jako córka Moryca Cukra i Marii z d. Rubinstein. Ojciec zajmował się prowadzeniem ksiąg rachunkowych kilku łódzkich fabryk, matka opiekowała się domem. Mieszkała przy ul. Głównej 69 (obecnie al. Piłsudskiego), a następnie Piotrkowskiej 116. Uczęszczała do szkoły powszechnej przy Cegielnianej (dziś Stefana Jaracza) 26. W marcu 1940 r. wraz z rodzicami została przesiedlona do getta.

Tramiel Jack (Idek Tramielski)

 Jack Tramiel rodził się 13 grudnia 1928 r. w Łodzi. W roku 1939 został przesiedlony do getta, gdzie mieszkał przez następne pięć lat, jego głównym zajęciem była praca w fabryce odzieży. W sierpniu 1944 r. wraz z ojcem został wywieziony do Auschwitz. Kiedy zostali uznani za zdolnych do pracy przewieziono ich do obozu Alum w pobliżu Hanoweru. Ojciec Idka nie doczekał końca wojny, natomiast jemu samemu się udało przeżyć ten ciężki okres.

 

Turski Marian (Turbowicz Mosze)

Marian TurskiMarian Turski (Mosze Turbowicz) urodził się 26 czerwca 1926 roku w Druskienikach na terenie dzisiejszej Litwy. W 1940 r. wraz z rodziną trafił do łódzkiego getta. W sierpniu 1944 r. został deportowany do Auschwitz. Rok później wziął udział w Marszu Śmierci. Po zakończeniu wojny zajął się dziennikarstwem. Pracował w Wydziale Prasy Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej oraz działał w młodzieżowej organizacji Polskiej Partii Robotniczej. Od 1958 r. kierował działem historycznym tygodnika „Polityka”.

 

Widawski Jehuda

Jehuda Widawski urodził się 26 lipca w 1919 roku w Turku jako syn Abrama i Lei. Jego rodzice do 1930 r. prowadzili hurtownię galanterii w jego rodzinnym mieście. W 1929 r. przeprowadził się do Łodzi. 6 lat później ukończył Szkołę Powszechną. Następnie kontynuował naukę w wieczorowym gimnazjum przy ul. Cegielnianej 57 (obecnie Stefana Jaracza), którego nie ukończył. Założył przedsiębiorstwo handlujące tekstyliami przy Lipowej 43, jego firma dostarczała bieliznę i odzież dla wojska, a także dla prywatnych sklepów. Choć był nieletni udało mu się zdobyć pozwolenie na prowadzenie swojej firmy od Wojewody Łódzkiego. W latach 1935-1939 aktywnie udzielał się w rewizjonistycznej partii w Łodzi. Mieszkał przy Zachodniej 56.

 

Weintraub Leon

Tablica w Parku Ocalałych Leon Weintraub urodził się 1 I 1926 r. w Łodzi w rodzinie Szula-Szlomy zmarłego w 1927 r. w Łodzi i Natalii, która zginęła w 1944 r. w Auschwitz. Matka aby zapewnić byt swoim dzieciom (Leon miał jeszcze 4 siostry) otworzyła małą pralnię przy ul. Kamiennej 2. Do wybuchu wojny skończył 6 klas szkoły podstawowej, póżniej kontynuował ją jeszcze do czasu zamknięcia szkół w getcie jesienią 1940 r.
Wkroczenie Wehrmachtu do Polski 1 września 1939 r. Leon Weintraub przeżył bardzo świadomie, ponieważ krótko po napaści na Polskę w Lodzi zostało utworzone getto dla ludności żydowskiej. Już w zimie 1939 rodzina Weintraub musiała przeprowadzić się do getta.