Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi

Oskar Singer

Oskar Singer (po prawej stronie) i Oskar Rosenfeld - źródło: Archiwum Państwowe w ŁodziDziennikarz, dramaturg. Urodzony w Ustroniu (Frydek Mistek) na Śląsku Cieszyńskim w roku 1893. Ukończył studia prawnicze z tytułem doktora w Wiedniu. Początkowo pracował jako adwokat, jednak po przeprowadzce do Pragi oddać się swemu wymarzonemu dziennikarstwu. Pisywał artykuły do kilku gazet oraz teksty dramatyczne np. „Jeruzalem” czy komedię „Rosenbaum kontra Rosenbaum”. Pierwszy dramat pt. „Landsturm” opublikowany został w 1917 r., gdy jako oficer służył w armii austriackiej. W 1935 r. ukazał się jego antyhitlerowski dramat pt. Herren der Welt, wystawiony z dużym sukcesem tego samego roku na deskach Żydowskiej Sceny Kameralnej w Pradze. Jako dziennikarz publikował swe teksty w takich gazetach jak: „Prager Montag”, „Prager Tageblatt”, „Selbstwehr” oraz w organie praskiej gminy żydowskiej i organizacji syjonistycznej „Jüdisches Nachrichtenblatt”, którego był ostatnim redaktorem naczelnym (od 22 XII 1939 r. do 17 X 1941 r.) 26 X 1941 r. wraz z żoną Margaretą i dziećmi Ilsą i Erwinem został deportowany do łódzkiego getta (III transport z Pragi). W getcie mieszkał na ul. Limanowskiego 47 m 17. Wkrótce po przybyciu do getta znalazł zatrudnienie w Wydziale Archiwum. Od 24 lutego 1943 r. kierował pracami nad Kroniką. Redagował także hasła do „Encyklopedii Getta”, pisał eseje i reportaże dotyczące życia w getcie. Czescy Żydzi zwracali się do niego jako nieoficjalnego reprezentanta swojej grupy z prośbami o interwencję u władz. Osobiście zaangażował się wraz z dr. Bondy w ochronę inteligencji zachodniej przed wysiedleniami. Według powojennej relacji jego współpracownika B. Ostrowskiego, zgłosił się dobrowolnie wraz z rodziną do wyjazdu z getta w sierpniu 1944 r. Z Auschwitz został deportowany do obozu w Sachsenhausen a następnie 17 listopada 1944 r. przybył jako więzień nr 127 423 do obozu Kaufering w Bawarii, gdzie zmarł. Źródła niemieckie podają dwie, nieodległe od siebie w czasie daty śmierci: 31 grudnia 1944 r. oraz 15 stycznia 1945 r. Wojnę przeżyły dzieci Oskara Erwin (oswobodzony w obozie w Jaworznie) i Ilza (Bergen-Belsen).